[ 19/7/2010 ] - [ 19.7.1947 ] =

ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္း ႏွင့္ အာဇာနည္ေခါင္းေဆာင္ေတြက်ဆံုးခဲ့တာ

( 63 ) ႏွစ္ျပည့္ခဲ့ျပီေလ

Labels: First histories-II

၁၉၂၃ခုႏွစ္၊ ဧျပီလ ၆ရက္ေန႕တြင္ ပုသိမ္ခရိုင္၊ ငါးသိုင္းေခ်ာင္းျမဳိ႕နယ္၊ င၀န္ျမစ္အေနာက္ဖက္ကမ္း၊ ေဒါင္႕ၾကီး ရြာ၌ အဘဦးဘိုးေတြ၊ အမိေဒၚသင္တို႕မွဖြားျမင္။ ငယ္မည္ သန္းထြန္း။ သားသမီး ၄ ေယာက္အနက္ ဒုတိယသား။
၁၉၃၈ခု၊ မတ္လတြင္ ငါးသိုင္းေခ်ာင္း အမ်ိဳးသားအထက္တန္းေက်ာင္းမွ ဆယ္တန္းေအာင္။ အသက္ ၁၅ ႏွစ္ပဲရွိတာေၾကာင္႕ တကၠသိုလ္တက္ခြင္႕ ၁ႏွစ္ေစာင္႕ရ။
၁၉၃၉ခု၊ ၾသဂုတ္လတြင္ ရန္ကုန္ယူနီဗာစတီ၌ စတင္ပညာသင္ၾကား။
၁၉၄၁ခု၊ မတ္လတြင္ အိုင္ေအ(၀ိဇၨာ-ေအာက္တန္း)ေအာင္။
၁၉၄၂- ဒုတိယကမၻာစစ္ၾကီးျဖစ္လာ၊ ရြာျပန္။ ဂ်ပန္ေခတ္တြင္ ဖခင္၏တိုက္တြန္းမႈျဖင္႕ ငါးသိုင္းေခ်ာင္း ဘုရားၾကီးတိုက္ ဦးဥာဏိႆရထံ၌ဇာတာဖြဲ႕နည္း၊ ျပကၡဒိန္လုပ္နည္း၊ ေနၾကတ္လၾကတ္၊ အာယုဒါယ၊ နကၡတ္ စသည္သင္သည္။ သၾကၤန္စာေရးသား၍ ထုတ္ေ၀ခြင္႕ရျပီး ပံုႏွိပ္ျပီးခ်ိန္တြင္ ဗံုးက်သည္႕အထဲ ပါသြားသည္။
၁၉၄၃- ငါးသိုင္းေခ်ာင္း၊ အာရွလူငယ္အတြင္းေရးမွဴးအျဖစ္ ေဆာင္ရြက္။
၁၉၄၅- ဖက္ဆစ္ေတာ္လွန္ေရးတြင္ပါ၀င္၊ ကြန္ျမဴနစ္၀ါဒကို ေလ႕လာ၊ ဖက္ဆစ္ေတာ္လွန္ေရးအျပီး ငါးသိုင္း ေခ်ာင္း ဖက္ဆစ္တိုက္ဖ်က္ေရး၊ ျပည္သူ႕လြတ္ေျမာက္ေရးအဖြဲ႕ခ်ဳပ္(ဖ-တ-ပ-လ)ရဲ႕ ပထမဆံုးဥကၠဌအျဖစ္ ေဆာင္ရြက္။
၁၉၄၆- မတ္လတြင္ ၀ိဇၨာ(B.A)ဘြဲ႕ရသည္။ ဇြန္လ ၁ရက္တြင္ ရန္ကုန္တကၠသိုလ္ သမိုင္းဌာန၌ အခ်ိန္ပိုင္း နည္းျပအျဖစ္ စတင္အမႈထမ္း၊ ၀ိဇၨာဂုဏ္ထူးတန္းဆက္တက္။
၁၉၄၇-မတ္လတြင္ ၀ိဇၨာ(ဂုဏ္ထူး)ဘြဲ႕ရသည္။ ဇြန္လ ၁ရက္တြင္ အခ်ိန္ျပည္႕နည္းျပျဖစ္လာ၊ ေအာက္တိုဘာ တြင္က်င္းပေသာ ဗမာႏိုင္ငံလံုးဆိုင္ရာ ေက်ာင္းသားမ်ားသမဂၢညီလာခံ၌ ဗကသဥကၠဌအျဖစ္ ေရြးခ်ယ္ တင္ေျမွာက္ခံရ။ ညီညီ(လင္းယုန္နီ)ထုတ္ေ၀သူ အျဖစ္ေဆာင္ရြက္ေသာ ''ေက်ာင္းသားဟစ္တိုင္''စာေစာင္တြင္ အယ္ဒီတာအျဖစ္ေဆာင္ရြက္ခဲ႕။ သမိုင္းမဟာ၀ိဇၨာတန္း ဆက္လက္တက္ေရာက္။
၁၉၄၈- လြတ္လပ္ေရးရျပီးေနာက္ ႏိုင္ငံေရးကို စြန္႕လႊတ္၍ သမိုင္းႏွင္႕စာေပကို စူးစိုက္ေလ႕လာ။ ေအာက္တိုဘာ ၁၉ ရက္တြင္ ငါးသိုင္းေခ်ာင္း၊ ကြမ္းယားရြာက ဦးဘိုးျမဳိင္၊ ေဒၚျမတို႕၏သမီး ေဒၚခင္ရီႏွင္႕လက္ထပ္။
၁၉၅၀- မတ္လတြင္ သမိုင္းမဟာ၀ိဇၨာဘြဲ႕ရသည္။ ဇြန္ လ ၁၀ ရက္တြင္ လက္ေထာက္ကထိကျဖစ္လာသည္။
၁၉၅၁- ဥပေဒသင္တန္းတက္ေရာက္သည္။
၁၉၅၂၊ ဥပေဒဘြဲ႕ရသည္။ ဤအတြင္း ဥပစာ၀ိဇၨာတန္းတြင္ ျမန္မာလိုသင္ရန္ ''ေခတ္ေဟာင္းကမၻာ႕သမိုင္းျပဳစု''၊ ကိုလံဘိုစီမံကိန္းျဖင္႕ အေမရိကန္ႏိုင္ငံ ေကာ္နဲလ္တကၠသိုလ္ ပညာသင္ဆုရသည္။ အစိုးရပညာေတာ္သင္အျဖစ္ လည္းအေရြးခံရ၍ မိမိဆႏၵျဖင္႕ လန္ဒန္တကၠသိုလ္ကို ေရြးခ်ယ္ခဲ႕သည္။ ေအာက္တိုဘာမွ ၁၉၅၆ ခု၊ ဇႏၷ၀ါရီအထိ လန္ဒန္တကၠသိုလ္တြင္ ပါရဂူဘြဲ႕သင္တန္းတက္ေရာက္သည္။ ပါေမာကၡလု႕စ္၏ တိုက္တြန္းမႈျဖင္႕ ''ပုဂံေခတ္ သာသနာ၀င္'Buddhist Church in Pagan Periodစာတမ္းကို တင္သြင္း၍ ပါရဂူဘြဲ႕ရသည္။ စာတမ္းအတြက္ ဘီစီေလာဆုကိုလည္းရသည္။ စာတမ္းၾကီးၾကပ္သူမွာ ပါေမာကၡေဟာလ္ (D.G.E Hall)ျဖစ္သည္။
၁၉၅၆ ေမ ၁တြင္ ရန္ကုန္ျပန္ေရာက္သည္။ ဇြန္ ၁၁ ြင္ ရန္ကုန္တကၠသိုလ္၊ သမိုင္းဌာနလက္ေထာက္ကထိက အျဖစ္ ျပန္လည္ထမ္းေဆာင္။ ျမန္မာႏိုင္ငံသုေတသနအသင္း ရာသက္ပန္အသင္း၀င္ျဖစ္သည္။ ႏို၀င္ဘာမွာ တပ္မေတာ္ေမာ္ကြန္းတိုက္မွာ စာတည္းမွဴးခ်ဳပ္ႏွင္႕ သုေတသနအရာရွိခ်ဳပ္အျဖစ္ခန္႕ျပီးမွ (ကြန္ျမဴနစ္ပါတီေဟာင္း ဗ.က.သဥကၠဌေဟာင္းျဖစ္ခဲ႕၍) ကာကြယ္ေရး၀န္ၾကီးက ကန္႕ကြက္သည္႕အတြက္ ရန္ကုန္တကၠသိုလ္ သမိုင္းႏွင္႕ ႏိုင္ငံေရးသိပၸံဌာနကို ျပန္ေရာက္။
၁၉၅၇- ဇန္န၀ါရီ ၈ ရက္ေန႕တြင္ ရန္ကုန္တကၠသိုလ္၊ သမိုင္းဌာန၊ လက္ေထာက္ကထိကအျဖစ္ မူလတာ၀န္ကို ျပန္လည္ထမ္းေဆာင္။
၁၉၅၇-၅၈ တြင္ အီဂ်စ္ႏွင္႕ ဆီးရီးယားႏိုင္ငံမ်ား၌ က်င္းပေသာ အာရွ-အာဖရိက စည္းလံုးညီညြတ္ေရး ကြန္ဂရက္သို႕ တက္ေရာက္ေလ႕လာ။
၁၉၅၈၊ ဇြန္ ၁ တြင္ ရန္ကုန္တကၠသိုလ္၊ သမိုင္းဌာန၊ အေနာက္တိုင္း ရာဇ၀င္ကထိကျဖစ္လာသည္။
၁၉၆၀၊ ႏို၀ဘၤာ ၅ တြင္ အေရွ႕တိုင္းသမိုင္းကထိက ျဖစ္လာ။ အေရွ႕တိုင္း သမိုင္းကထိကရာထူးအတြက္ သမိုင္း ေကာ္မရွင္က်မ္းျပဳ ဗိုလ္မွဴးဘရွင္ႏွင္႕ ယွဥ္ျပဳိင္ခဲ႕ရာ တကၠသိုလ္ဆီးနိတ္မွ ဦးဘရွင္ကို ၁၅မဲ ၁၂မဲျဖင္႕ ေရြးခ်ယ္ခဲ႕ ေသာ္လည္း တကၠသိုလ္ ေကာင္စီတြင္ ေဒါက္တာသန္းထြန္းက ၁၄မဲ ၁၁မဲျဖင္႕ ျပန္လည္အႏိုင္ရခဲ႕သည္။
၁၉၅၈မွ ၁၉၆၁ထိ၊ ျမန္မာႏိုင္ငံ သုေတသနအသင္းဂ်ာနယ္ အယ္ဒီတာအျဖစ္ေဆာင္ရြက္သည္။ ၁၉၅၉မွ ၁၉၆၁ထိ၊ ျမန္မာ႕သမိုင္းေကာ္မရွင္က ထုတ္ေ၀ေသာ သမိုင္းတံခြန္ဂ်ာနယ္တြင္ တြဲဘက္အယ္ဒီတာအျဖစ္ ေဆာင္ ရြက္သည္။
၁၉၆၅၊ ေအာက္တိုဘာ ၁တြင္ မႏၱေလးတကၠသိုလ္ သမိုင္းဌာနပါေမာကၡအျဖစ္ ရာထူးတိုးျမွင္႕ခံရ။ ၁၇ႏွစ္ တာ၀န္ ထမ္းေဆာင္ခဲ႕။ မႏၱေလးကိုဗဟိုျပဳျပီး ၁၇ႏွစ္လံုးလံုး သမိုင္းအေထာက္အထားရွာဖို႕ နယ္လွည္႕ခဲ႕၊ ေဒါက္တာ သန္းထြန္း၏ အေရးၾကီးသည္႕ ဘ၀အပိုင္းက႑ျဖစ္။
၁၉၆၅၊ ႏို၀ဘၤာ- မႏၱေလးဓမၼဗိမာန္မွာ က်င္းပသည္႕ စာဆိုေတာ္ေန႕တြင္ ''ေျပာသလိုေရးမယ္'' စာတမ္းတင္ ဖတ္ၾကား။ တစ္ႏိုင္ငံလံုး စာေပေလာက ဂယက္ရိုက္ခဲ႕။
၁၉၈၂၊ စက္တင္ဘာ ၁၇တြင္ ဂ်ပန္ႏိုင္ငံ က်ိဳတိုတကၠသိုလ္၊ အေရွ႕ေတာင္အာရွဌာနတြင္ သုေတသနပညာရွင္ အျဖစ္ ၁ႏွစ္တာအမႈထမ္းခဲ႕။
၁၉၈၃၊ ဧျပီ ၆တြင္ ျမန္မာႏိုင္ငံ၀န္ထမ္းဘ၀မွ အသက္ ၆၀ျပည္႕ အျငိမ္းစားယူ၍ ဂ်ပန္ႏိုင္ငံတြင္ ဆက္လက္ တာ၀န္ထမ္းေဆာင္။ ေအာက္တိုဘာ ၁တြင္ တိုက်ိဳႏိုင္ငံျခားဘာသာသင္တကၠသိုလ္ အာရွႏွင္႕ အာဖရိကဘာသာ စကားႏွင္႕ယဥ္ေက်းမႈေလ႕လာေရးဌာနတြင္ သုေတသနပညာရွင္အျဖစ္ တာ၀န္ထမ္းေဆာင္။ အင္ဒို-တရုတ္ဌာန ျမန္မာဘာသာစကား ဧည္႕ပါေမာကၡအျဖစ္ ေဆာင္ရြက္။ (၁၉၈၄ မွ ၁၉၈၇ ထိ)။ ေနာက္ တိုက်ိဳႏိုင္ငံတကာ ခရစ္ယာန္တကၠသိုလ္ဘြဲ႕လြန္ေက်ာင္းမွာ ၁၉၈၇ ေမ ၃၁ထိ ဧည္႕ပါေမာကၡ။ ဂ်ပန္ႏိုင္ငံမွာ ရခဲ႕တဲ႕အဓိကအျမတ္က တိုယိုတာေဖာင္ေဒးရွင္းအကူအညီနဲ႕ အတြဲ ၁၀တြဲရွိမယ္႕''ျမန္မာႏိုင္ငံအမိန္႕ေတာ္မ်ား(ေအဒီ ၁၅၉၈ -၁၆၄၈) ပထမ တြဲကို စတင္ထုတ္ေ၀ႏိုင္ျခင္းပါပဲ။
၁၉၈၇၊ ဇြန္ ၁တြင္ အေမရိကန္ေျမာက္ပိုင္း အီလီႏြိဳက္တကၠသိုလ္ အေရွ႕ေတာင္အာရွေလ႕လာေရး ဧည္႕ပါေမာကၡ အျဖစ္ ေျပာင္းေရႊ႕တာ၀န္ထမ္းေဆာင္။ အဲဒီႏွစ္ စက္တင္ဘာမွာ အေမရိကအင္အာဗာ၊ မစ္ရွီဂန္တကၠသိုလ္ရဲ႕ သမိုင္းဌာနပါေမာကၡအျဖစ္ ၁၉၉၀ မတ္လ ၁၀ထိ၊ တကၠသိုလ္တစ္ခုကို ဆီမစ္စတာ(Semester) တစ္လွည္႕စီ အမႈထမ္းခဲ႕။ ဒီလိုႏိုင္ငံျခားတကၠသိုလ္အသီးသီးမွာ တာ၀န္ထမ္းေနဆဲတြင္ ''ျမန္မာႏိုင္ငံအမိန္႕ေတာ္မ်ား''ကို အဆက္မျပတ္ျပဳစုခဲ႕။ ယင္းက်မ္းထဲမွာ ဒုတိယအင္း၀ေခတ္မွ သီေပါမင္းပါေတာ္မူခ်ိန္ထိ ျမန္မာမင္းမ်ား၏ အမိန္႕ ေတာ္ျပန္တမ္းမ်ားကို စာမ်က္ႏွာေပါင္း ၇၆၀၀ေက်ာ္ျပဳစုထား။
၁၉၉၀၊ မတ္ ၁၅ ြင္ လန္ဒန္တကၠသိုလ္က ဒီလစ္ပါရဂူဘြဲ႕ ခ်ီးျမွင္႕ခဲ႕။ ျမန္မာ႕သမိုင္းေလ႕လာေရးအတြက္ျပဳစုေသာ ''ျမန္မာႏိုင္ငံ အမိန္႕ေတာ္မ်ား'' (ေအဒီ ၁၅၉၈ - ၁၈၈၅)The Royal Orders of Burma (AD. 1598-1885) (ROB 10.Vols)အတြက္ ခ်ီးျမွင္႕ခဲ႕ျခင္းျဖစ္သည္။ ျမန္မာႏိုင္ငံအမိန္႕ေတာ္မ်ား ၁၀တြဲကို ၁၉၈၃မွ ၁၉၉၀ျပည္႕ႏွစ္အတြင္း ဂ်ပန္ႏိုင္ငံ၊ တိုယိုတာေဖာင္ေဒးရွင္းမွ တာ၀န္ယူပံုႏွိပ္ထုတ္ေ၀ခဲ႕သည္။ ဒီလစ္ဘြဲ႕ရျပီး ျဗဳန္းစားၾကီး ျမန္မာႏိုင္ငံ ျပန္ရ။ (အျပန္ခရီးမွာ အေမရိက၊ ကေနဒါ၊ အဂၤလန္၊ ျပင္သစ္၊ အိႏိၵယ၊ ဗုဒၶဂါယာ၊ စင္ကာပူ၊ ဘန္ေကာက္တို႕ကို လွည္႕လည္ခဲ႕)။
၁၉၉၀၊ ဧျပီ ၁၂တြင္ ရန္ကုန္ျပန္ေရာက္သည္။ ေနစရာတိုက္ကေလးတစ္လံုးကို သမီးေထြးႏြယ္နီသန္းထြန္းက ေဆာက္ေပး။ ကြန္သာယာ ၁၅၅-က၊ ေယာဂီေက်ာင္းလမ္း၊ လႈိင္ (၁၁)ရန္ကုန္တြင္ ကြယ္လြန္ခ်ိန္ထိေနထိုင္သြား| ခ်မ္းေျမ႕တဲ႕မိသားစုအျဖစ္ သားေဖသန္းထြန္း၊ သမီးေမသန္းထြန္း၊ မဥၨဴသန္းထြန္း၊ ႏွင္းဆီသန္းထြန္း၊ ႏြယ္နီ သန္းထြန္းတို႕ ထြန္းကားခဲ႕။
၁၉၉၁၊ ေဖေဖာ္၀ါရီ ၁၃တြင္ ျမန္မာစာအဖြဲ႕၀င္အျဖစ္ ခန္႕အပ္ခံရ၍ ျမန္မာအဂၤလိပ္အဘိဓာန္ျပဳစုေရးတြင္ ပါ၀င္ ေဆာင္ရြက္။
၁၉၉၁၊ စက္တင္ဘာ ၂၆တြင္ ျမန္မာႏိုင္ငံသမိုင္းေကာ္မရွင္အျဖစ္ ခန္႕အပ္ခံရ။
၁၉၉၂၊ ဒီဇဘၤာ ၁၄တြင္ ရန္ကုန္တကၠသိုလ္ ေရွးေဟာင္းသုေတသနဌာန ဖြင္႕လွစ္ေရးအတြက္ တာ၀န္ေပးျခင္း ခံရ။
၁၉၉၃၊ ဇြန္ ၁တြင္ ရန္ကုန္တကၠသိုလ္ ေရွးေဟာင္းသုေတသနဌာန ဂုဏ္ထူးေဆာင္ပါေမာကၡအျဖစ္ ခန္႕အပ္ သည္။
၁၉၉၆၊ ဇြန္ ၁- ရန္ကုန္တကၠသိုလ္ သမိုင္းဌာနဂုဏ္ထူးေဆာင္ ပါေမာကၡအျဖစ္ခန္႕အပ္ခံရ။
ေဒါက္တာသန္းထြန္းသည္ သမိုင္းစာတမ္းေတြကိုလည္း အရွိန္အဟုန္နဲ႕ေရးခဲ႕။ စာတမ္းေတြကိုလည္း ျပည္တြင္း မွာေရာ၊ ျပည္ပမွာပါ ဖတ္ခဲ႕။ မဂၢဇင္းေပါင္းစံုက ေတာင္းတဲ႕စာမူေတြလည္း လစဥ္မျပတ္ေရးခဲ႕။ စာအုပ္တိုက္ေတြက ပူဆာတဲ႕စာအုပ္ေတြကိုလည္း အဂၤလိပ္တစ္မ်ိဳး၊ ျမန္မာလိုတစ္သြယ္၊ တစ္အုပ္ျပီးတစ္အုပ္ေရးခဲ႕။ သည္ေလာက္ အလုပ္မ်ားတဲ႕ၾကားက ပန္းခ်ီလည္းဆြဲ၊ ကဗ်ာစာအုပ္က ထုတ္လိုက္ျဖစ္ေသး။
၂၀၀၅-ခုႏွစ္၊ ႏို၀ဘၤာ ၃၀ရက္ေန႕တြင္ မႏၱေလး၌ ကြယ္လြန္။
ေဒါက္တာသန္းထြန္း၏စာအုပ္(အခ်ိဳ႕)
(၁)ေခတ္ေဟာင္းကမၻာ႕သမိုင္း၊ (၂)ေခတ္သစ္ရာဇ၀င္၊ (၃)နယ္လွည္႕ရာဇ၀င္ ၃ တြဲ၊ (၄)အသစ္ျမင္ ဗမာ႕သမိုင္း (၅) ေခတ္ေဟာင္းျမန္မာရာဇ၀င္ (၆)ျမန္မာ႕သမိုင္းရွာပံုေတာ္ (၇)ပုဂံလက္သစ္ႏွင္႕အျခားစာတမ္းမ်ား (၈) ျမန္မာ႕ သမိုင္းလစ္ကြက္မ်ား (၉)သမိုင္းႏွင္႕စကားေျပာျခင္း။ (၁၀) ငါေျပာခ်င္သမွ် ငါ႕အေၾကာင္း (၁၁) အိႏၵိယခ်စ္ၾကည္ေရး ခရီး (၁၂)ကိုးကြယ္ရာအပင္ႏွင္႕ပံုျပင္၊ (၁၃)ျမန္မာ႕မီးဖုတ္ေျမထည္ပစၥည္း (၁၄)ျမန္မာေထြေထြရာရာသမိုင္း (၁၅) ျမန္မာစာေပသမိုင္း (၁၆)မႈိင္းဋီကာအရပ္ရပ္က ႏိုင္ငံေရးသေဘာထားအေထြေထြ (၁၇)တစ္ေန႕တစ္လံ ပုဂံဘယ္ေျပး မလဲ
ျမန္မာျပန္စာအုပ္(အခ်ိဳ႕)
(၁)တတိယမ်က္လံုး၊ (၂)မင္းဒုကၡနဲ႕မင္းႏွင္႕ ဂ်ပန္ကဗ်ာ ၁၀၀၊ (၃)ေက်ာ္စြာတစ္ရာ ၄ တြဲ၊ (၄)အရင္ဧကရာဇ္ အခုလူ၊ (၅)ကုမာေအာင္ကလူစားက်ား၊ (၆)မိုးက်ေရႊကိုယ္(ေရာင္လွည္႕တယ္) (၇)ဂ်ပန္မႈထပ္တစ္ရာ၊ (၈)။ ၀ိတို ရိယနဲ႕အယ္ဗတ္ျပတိုက္မွာရွိတဲ႕ ျမန္မာ႕အႏုပညာလက္ရာပစၥည္း (၉)ျမန္မာဗုဒၶသာသနိကအေဆာက္အဦ၊ (၁၀) သုေတသနထံုး

Labels: First histories-II

ကမၻာ႕ဖလားမွာ အဖြင္႕သီခ်င္းျဖစ္တဲ႕ Shakira သီဆိုထားတဲ႕ Waka Waka ( This Time for Africa) ီသီခ်င္းေလးဟာ Shakira ေၾကာင္႕ နံမည္ေက်ာ္ ထင္ရွားလာတာဆိုေပမဲ႕လို႕ ေတာင္အာဖရိက ေဒသမွာေတာ႕ သမိုင္းေနာက္ခံရွိတဲ႕ သီခ်င္းေလးျဖစ္ပါတယ္.. တကယ္ေတာ႕ Waka Waka သီခ်င္းရဲ႕ မူရင္းသီခ်င္းေလးရဲ႕ နံမည္က Tsamina ေခၚ Zangalewa ျဖစ္ပါတယ္.. ဒီသီခ်င္းဟာ မူလအစဟာ ကင္မရြန္းႏိုင္ငံမွာ ၁၉၈၆ခုႏွစ္ေလာက္ကတည္းက ေက်ာ္ၾကားခဲ႕တဲ႕ သီခ်င္းျဖစ္ပါတယ္. ဒီသီခ်င္းဟာ ဒုတိယကမၻာစစ္မွာ ပါ၀င္ခဲ႕တဲ႕ အာဖရိကန္စစ္သားေတြကို ဂုဏ္ျပဳ စပ္ဆိုခဲ႕တဲ႕ သီခ်င္း ျဖစ္ပါတယ္.. ဒါေၾကာင္႕ သူတို႕ဆီမွာ ေရႊေရာင္သီခ်င္းလို႕ ဆိုၾကပါတယ္.. ကင္မရြန္းစစ္တပ္အတြင္းမွာ က်င္းပတဲ႕ အထူးအခမ္းအနားမ်ားနဲ႕ စစ္ေရးျပခ်ီတက္ပြဲေတြမွာ စစ္ခ်ီသံ သီခ်င္းအေနနဲ႕ သီဆို တီးမႈတ္ၾကပါတယ္..


အာဖရိက ေဒသမွာ ယခုခ်ိန္ထိ အဲဒီသီခ်င္းကို စစ္တပ္၊ ရဲ၊ ေက်ာင္းသား အားကစားသမားမ်ား စတဲ႔ အဖြဲ႕အစည္းေတြမွာ၊ လူထုအတြင္း ခ်ီတက္တဲ႕ စစ္ေရးျပ စတဲ႕ အခ်ိန္မွာ သီဆို အသံုးျပဳၾကဆဲ ျဖစ္ပါတယ္.. အထူးသျဖင္႕ ကင္မရြန္းႏိုင္ငံမွာေတာ႕ ေက်ာင္းေတြမွာ လူငယ္ လူရြယ္ေလးေတြအားလံုး အလြတ္ရၾကတဲ႕အထိ ေက်ာ္ၾကားထင္ရွားတဲ႕ သီခ်င္းျဖစ္ပါတယ္.. ကိုလံဘီယာ ႏိုင္ငံအတြင္းမွာလည္း စစ္တပ္မ်ားတြင္ ၄င္းသီခ်င္းကို စစ္ခ်ီသီခ်င္းအျဖစ္ အသံုးျပဳၾကပါတယ္.. ခုခ်ိန္ထိလည္း ထင္ရွားေက်ာ္ၾကားေနဆဲ သမိုင္း၀င္ သီခ်င္းျဖစ္ပါတယ္..


ထိုသီခ်င္းမွာ ပါ၀င္သရုပ္ေဆာင္မဲ႕သူဟာ စစ္တပ္ယူနီေဖာင္းကို ၀တ္ဆင္ၾကျပီး ဆိုင္ကယ္စီးဦးထုပ္လို ေဇာက္နက္ေသာ ဦးထုပ္ကို ေဆာင္းထားေလ႔ရွိပါတယ္.. .. မ်က္ႏွာျပင္မ်ားေပၚမွာေတာ႕ အျဖဴေရာင္ ေဆးမ်ားကို လိမ္းျခယ္ၾကရပါတယ္.. ျပီးေတာ႕ ဗိုက္ပူပူ ဖင္ေကာက္ေကာက္ သ႑ာန္ျဖစ္ေအာင္ ေခါင္းအံုးကိုထည္႕ျပီး တင္းၾကပ္စြာ စည္းေႏွာင္ထားၾကပါတယ္.. သီခ်င္းေလးရဲ႕ ရာဇ၀င္က ဌာေနတိုင္းရင္းသားေတြကို လူျဖဴေတြနဲ႕ေပါင္းျပီး ဖိႏွိပ္အုပ္ခ်ဳပ္ေနတဲ႕ သူတို႕လူမ်ိဳး လူမည္းအရာရွိကို ေ၀ဖန္ထားတဲ႕ သီခ်င္းျဖစ္တယ္လို႕ ဆိုပါတယ္.. အခ်ိဳ႕သီခ်င္းစာသားမ်ားကေတာ႕ ကင္မရြန္းလူမ်ိဳးတို႕ရဲ႕ ဘန္းစကားမ်ားနဲ႕ စစ္အတြင္းမွာ စစ္သားမ်ား သံုးေလ႕ရွိၾကတဲ႕ ဘန္းစကားအသံုးအနႈန္းတစ္ခ်ိဳ႕ နဲ႕ ေပါင္းစပ္ဖြဲ႕စည္းထားတာ ျဖစ္ပါတယ္..


သီခ်င္းမွာပါတဲ႕ ကင္မရြန္းဘာသာစကားနဲ႕ သီဆိုထားတဲ႕ စာသားတစ္ခ်ိဳ႕ရဲ႕ အဓိပၸါယ္ေလးေတြ ေဖာ္ျပေပးလိုက္ပါတယ္..


Meaning of the words in Fang language:
# Tsaminamina means Come.
# Waka waka means Do the Job – as in perform a task. Waka is pidgin language meaning walk while working.
# Tsaminamina zangalewa means where do you come from?.
# Wana means it is mine.
# Zambo means wait.
Meaning of the words in Fang language:
# Tsaminamina means Come.
# Waka waka means Do the Job – as in perform a task. Waka is pidgin language meaning walk while working.
# Tsaminamina zangalewa means where do you come from?.
# Wana means it is mine.
# Zambo means wait.


Waka Waka သီခ်ငး္စာသား


You’re a good soldier
Choosing your battles
Pick yourself up
And dust yourself off
And back in the saddle


You’re on the frontline
Everyone’s watching
You know it’s serious
We’re getting closer
This isnt over


The pressure is on
You feel it
But you’ve got it all
Believe it


When you fall get up
Oh oh…
And if you fall get up
Oh oh…
Tsamina mina
Zangalewa
Cuz this is Africa


Tsamina mina eh eh
Waka Waka eh eh
Tsamina mina zangalewa
This time for Africa


Listen to your god
This is our motto
Your time to shine
Dont wait in line
Y vamos por Todo


People are raising
Their Expectations
Go on and feed them
This is your moment
No hesitations


Today’s your day
I feel it
You paved the way
Believe it


If you get down
Get up Oh oh…
When you get down Get up eh eh…
Tsamina mina zangalewa
This time for Africa


Tsamina mina eh eh
Waka Waka eh eh
Tsamina mina zangalewa
Anawa aa


Tsamina mina eh eh
Waka Waka eh eh
Tsamina mina zangalewa
This time for Africa
************************************************************************
************************************************************************

Original Composer Of Waka Waka

Waka Waka Its Time for Africa may be made popular by Shakira and Freshlyground but the song is a cover of the original released in 1986. The original song is titled "Tsamina" or "Zangaléwa" by a Cameroon group called Golden Sounds.

The original song is still popular as a marching song or song of victory. Most of the Golden Sounds Band members themselves being former soldiers, produced the original song as a tribute to African soldiers who fought in the Second World War. Shakira's Waka Waka is also a song of victory and a tribute to both the African continent and to footballers participating in the tournament.

The relevance of Waka Waka to football is that the game is often synonymous with doing battle.This historic 19th FIFA World Cup is also a victory for the African Continent since it is the first time in the histroy of the tournament that the games are held on African soil, hence the words "This time for Africa". Waka Waka is available in two languages, English and Spanish.

What Does Waka Waka Mean?

Waka Waka are words in the Cameroon language called Fang. It translates to Do it/Get the task done in English.Below is a translation of the rest of the song from Fang to English.The translation is not a literal one. Especially since the Golden Sounds Band were mocking the army general with this song hence the lyrics, Tsamina mina, eh eh
Waka waka, eh eh or Come, Wait, Do the job in English.
****************************************************************

Waka waka ===========Do the job
Tsaminamina zangalewa===where do you come from?
Waka===============it is mine
Zambo==============wait
Tsaminamina==========Come

Labels: First histories-II, Foreing songs, Sport

ဦးသုခ (၁၉၁၀-၂၀၀၅)
၁၉၁၀ျပည႕္ႏွစ္၊ ဇန္န၀ါရီလ(၁၄)ရက္၊ (၁၂၇၁-ခု၊တပုိ႕တြဲလဆန္း(၅)ရက္၊ေသာၾကာေန႕)တြင္ က်ဳိက္လတ္ အပုိင္၊ စာျဖဴစုေက်းရြာသူၾကီး ဦးစံခုိင္၊ ေဒၚမွ်င္တုိ႕မွ ဖြားျမင္သည္။ သာသမီး(၄)ေယာက္အနက္ အၾကီးဆုံးျဖစ္ သည္။ ငယ္မည္မွာ ေမာင္သိန္းေမာင္ျဖစ္သည္။
၁၉၂၆ - က်ဳိက္လတ္ျမဳိ႕၊ အမ်ဳိးသားေက်ာင္းမွ အလယ္တန္းေအာင္ျမင္ခဲ႕။
၁၉၂၇ - ဖ်ာပုံအမ်ဳိးသားေက်ာင္းသုိ႕ ေျပာင္းေရႊ႕ကာ အထက္တန္းပညာသင္ယူသည္။ အလယ္တန္းမွစ၍ ကဗ်ာ၊ ရတုမ်ားေရးသားစပ္ဆုိလာခဲ႕ရာ အထက္တန္းေက်ာင္းသားျဖစ္လာေသာအခါ ၀တၳဳေရးရန္ စိတ္သန္လာ သည္။ ၉-တန္းအေရာက္တြင္ ေက်ာင္းမွထြက္ကာ ဖခင္ဦးစံခုိင္၊ ရန္ကုန္တြင္တည္ေထာင္ေသာ ''အာဇာနည္ဂ်ာ နယ္''တိုက္တြင္လုပ္ရန္ ရန္ကုန္သုိ႕ထြက္ခြာခဲ႕။ ဂ်ာနယ္ပိတ္လုိက္ရသျဖင႕္ က်ဳိက္လတ္ျပန္ခဲ႕။ က်ဳိက္လတ္ျပန္ ေရာက္ေသာအခါ က်ဳိက္လတ္ဆရာၾကီးဦးဘမူ၏ အမ်ဳိးသားေက်ာင္းတြင္ ျမန္မာစာျပဆရာအျဖစ္ေဆာင္ရြက္ရင္း အမ်ဳိးသားေအာင္ပြဲေန႕မ်ားတြင္ က်င္းပသည႕္ပေဒသာကပြဲမ်ားအတြက္ ဇာတ္လမ္းေရးေပး၊ ကုိယ္တုိင္လည္းပါ၀င္ ကျပ၊ ဒါရုိက္တာလည္းလုပ္ခဲ႕။
၁၉၂၉ - ''စိန္သိန္းတန္''အမည္ျဖင႕္ ''စံပယ္ပြင႕္'' ၀တၳဳေရး၊ က၀ိမ်က္မွန္မဂၢဇင္းတြင္ ေဖၚျပခံရ။ စာမူခေငြ (၁၀ိ/-)ႏွင႕္ မဂၢဇင္း(၆)လဆုရ။
၁၉၃၀ - ျပည႕္ႏွစ္ ရႊင္ေပ်ာ္ေပ်ာ္တုိက္၀တၳဳျပဳိင္ပြဲတြင္ ''ေမာင္သိန္းေမာင္''အမည္ျဖင႕္ ''မိန္းမသား'' ၀တၳဳေရြးခ်ယ္ ခံရ။
၁၉၃၂ - အသက္(၂၃)ႏွစ္အရြယ္တြင္ ဖတ္ခဲ႕မွတ္ခဲ႕ေသာ ေလာကီေလာကုတၱရာဆုိင္ရာ မွတ္စုမ်ားကုိ စတင္စု ေဆာင္းေရးသား(ေနာင္တြင္ ''သုခမွတ္စု'' စာအုပ္ထြက္ခဲ႕)။
၁၉၃၄ - ရႊင္ေပ်ာ္ေပ်ာ္တုိက္ႏွင႕္ လုိက္ဖက္ေအာင္''သုခ''အမည္ခံယူ။ ''သုခ''အမည္ခံယူျပီးေနာက္တြင္ ၀တၳဳ အဆုံး၌ ''သုခိအတၱာနံပရိဟရႏၱဳ'' ဆုေတာင္းကုိထည႕္ေလ႕ရိွ။ ရႊင္ေပ်ာ္ေပ်ာ္တုိက္အတြက္ လုံးခ်င္း၀တၳဳငယ္မ်ား ေရး သားခဲ႕။ ''မုိက္မိတယ္'' လုံးခ်င္းထြက္။
၁၉၃၈ - ''ခ်စ္အမွ်'' ရုပ္ရွင္ဇာတ္ညႊန္းကုိ ေရးသား၍ ရုပ္ရွင္ေလာကသုိ႕ ၀င္ေရာက္ခဲ႕။
၁၉၄၂ - ဂ်ပန္ေခတ္တြင္ ျပဇာတ္မ်ားကုိ ေရးသားတင္ဆက္ခဲ႕။ ကန္ေတာ္မိတ္ရုံတြင္ ''ဂုဏ္''။ ဂ်ဳိတီရုံတြင္ ''ေမတၱာႏွင႕္သစၥာ'' ျမဳိင္ရုံတြင္ ''ေၾသာ္မိန္းမ - ေၾသာ္ေယာက်ၤား'' ''မိန္းမနဲ႕ေယာက်ၤား'' ''ေၾသာ္ --- ေလာက'' ျပဇာတ္ မ်ားတင္ဆက္ခဲ႕။ စာေရးဆရာအသင္း ရံပုံေငြအတြက္ ''၀ိဇယ'' 'ေပၚဦး' ျပဇာတ္မ်ားတြင္ ဒါရုိက္တာလုပ္၊ ကုိယ္ တုိင္ပါ၀င္ကျပခဲ႕။ ''ေမာင္ေဖငယ္'' ျပဇာတ္အထူးလူၾကဳိက္မ်ားခဲ႕။ ေနာက္ပုိင္း ကာေဌးရုံးတြင္ ''ခ်စ္ေတာ႕ခ်စ္တယ္၊ ၀သုန္ဤေျမ''၊ ၀င္း၀င္းရုံတြင္ ''ကုိယ္ၾကဳိက္တာကုိယ္လုပ္'' ေဇာ္ရုံတြင္ ''သားတုိးရုပ္ရည္''ျပဇာတ္မ်ားကုိ ကုိယ္ တုိင္ အဓိကဇာတ္ေဆာင္ေနရာမွ ပါ၀င္ကျပခဲ႕။
၁၉၄၈ - ''ခ်စ္အႏုျမဴ'' ရုပ္ရွင္ဇာတ္ကားကုိ ဒါရုိက္တာအျဖစ္ ပထမဆုံးရုိက္ကူး (ထိုကားအတြက္ စာေရးဆရာ အသင္းက ခ်ီးျမင႕္ေသာ ဂုဏ္ထူးေဆာင္ေရႊတံဆိပ္ဆုရခဲ႕)။
၁၉၅၁ - ''သုခ၀တၳဳတုိေပါင္းခ်ဳပ္'' စာအုပ္ထြက္။ (ထုိစာအုပ္ကုိ ၁၉၅၅၊ ၁၉၆၆၊ ၁၉၇၈၊ ၁၉၈၈ ခုႏွစ္မ်ားတြင္ ျပန္လည္ရုိက္ႏွိပ္ခဲ႕)။
၁၉၅၄ - ''ေၾသာ္မိန္းမ''ဇာတ္ကားရုိက္။ (အကယ္ဒမီ ဒါရုိက္တာဆုရ)။
၁၉၅၆ - ''ဘ၀သံသရာ''ဇာတ္ကားရုိက္ (အကယ္ဒမီ ဒါရုိက္တာဆုရ)။
၁၉၅၇ - ၆၇ - ရုပ္ရွင္နယ္၊ စာေပနယ္တြင္ က်င္လည္စာအုပ္မ်ားေရးသားထြက္ရိွ၊ ဗုဒၶဘာသာတရားေတာ္ကုိ စြဲ ျမဲစြာယုံၾကည္ရင္းရိွသျဖင႕္ (ေနာင္တြင္ ''ရဟန္းစားရေသာ ဆြမ္းတစ္နပ္''၊ ''တစ္ပါးသီလ''၊ ရုပ္ျမင္သံၾကားဇာတ္ လမ္းမ်ားေရးသား ရုိက္ကူးခဲ႕)။
၁၉၆၈ - ''စကားေျပာေသာအသည္းႏွလုံး'' ဇာတ္ကားရုိက္ (အကယ္ဒမီ ဒါရုိက္တာဆုရ)။
၁၉၇၀ - ''က်မမွာမိန္းမသား'' ဇာတ္ကားရုိက္ (အကယ္ ဒမီ ဒါရုိက္တာဆုရ)။
၁၉၇၃ - ''ဘယ္သူျပဳိင္လုိ႕လွပါေတာ႕ႏုိင္'' ဇာတ္ကားရုိက္(အကယ္ဒမီ ဒါရုိက္တာဆုရ)။
၁၉၇၅ - ''ေရႊျခည္ေငြျခည္တန္းပါလုိ႕'' ဇာတ္ကားရုိက္ (အကယ္ဒမီဒါရုိက္တာဆုရ)။
၁၉၈၃ - ၈၄ - ရန္ကုန္တုိင္း၊ ေက်ာင္းထုိင္ဘုန္းၾကီးသင္တန္းေက်ာင္း၊ တကၠသုိလ္ဆရာေလာင္း မြန္းမံသင္ တန္းတုိ႕တြင္ ''စကားေျပာေဟာနည္းပညာ၊ တရားေဟာနည္းပညာ'' ဘာသာရပ္ပုိ႕ခ်ခဲ႕။
၁၉၉၄ - ရာမာခရစၥနာ၏ သုတၱပုံျပင္မ်ားစာအုပ္ထြက္။
၁၉၉၄ - ဇန္န၀ါရီလ(၄)ရက္ေန႕တြင္ ''မဟာသဒၶမၼ ေဇာတိက'' ဘြဲ႕တံဆိပ္ကုိ ခ်ီးျမင္ျခင္းခံရ။
၁၉၉၅ - ''ရတနာသုတ္''စာအုပ္ထြက္ ''မဂၤလသုတ္'' (စတုတၳ အၾကိမ္)ထြက္။
၁၉၉၇ - ခ်ယ္လီအလွစာအလွ၊ စိတ္ဆုိေသာစိတ္၊ သုခမွတ္စု၊ သုတရသဓမၼစာစုံ၊ အေမ စေသာစာအုပ္မ်ား ထြက္။
၁၉၉၈ - ေဇယ်တုသဗၺမဂၤလံ၊ ဓမၼရသ၊ ေလာကနီတိ၊ အေက်ာ္ေဒးယ်၊ ဗုဒၶသမီးေတာ္မ်ား စေသာစာအုပ္မ်ား ထြက္။
၁၉၉၉ - ကံကံ၏အက်ဳိး၊ ေမတၱာသုတ္ စာအုပ္မ်ားထြက္။
၂၀၀၀ - ျပည႕္ႏွစ္ ''သုခႏွင႕္သုခ'' စာအုပ္ထြက္။
၂၀၀၁ - ေအာက္တုိဘာ(၂၆)ရက္တြင္ ရန္ကုန္တကၠသုိလ္မွ ''ဂုဏ္ထူးေဆာင္စာေပပါရဂူဘြဲ႕'' အပ္ႏွင္း။ ခ်ီးျမင႕္ ပေဒသာ၊ သေဗၺသတၱာ စာအုပ္မ်ားထြက္။ စာေရးဆရာ ဒါရိုက္တာၾကီးဦးသုခသည္ ၂၀၀၅-ခုႏွစ္၊ ဒီဇင္ဘာ(၇)ရက္ေန႕ ဗုဒၶဟူးေန႕မနက္ ၁၁း၃၀႕နာရီတြင္ အမွတ္(၂) စစ္ေဆးရုံ၌ ကြယ္လြန္ခဲ႕။

''ပါ၀င္ေဆာင္ရြက္ခဲ႕ေသာ အဖြဲ႕အစည္းမ်ား''
- ဗုဒၶဘာသာကလ်ာဏယု၀အသင္း (၀ုိင္အမ္ဘီေအ)နာယက
- ေစတီယဂၤဏအသင္း၊ နာယက
- တိပိဋက နိကာယသာသနာျပဳ ဥပဌာကအဖြဲ႕ ဂုဏ္ထူးေဆာင္နာယက။
- တိ-နိ စာအုပ္စာေပ အႏုပညာႏွင္႕ ေမာ္ကြန္းအဖဲြ႕ နာယက
- နာေရးကူညီမႈအသင္း (ရန္ကုန္)နာယက
- ဆရာၾကီးဦးသုခသည္ လုံးခ်င္း၀တၳဳေပါင္း (အေစာပုိင္းကာလက) ၁၀၀မွ်ေရးခဲ႕၍ ၀တၳဳတုိေပါင္း(၂၀၀)ခန္႕ ေရး သားခဲ႕ေသာ္လည္း ေနာက္ပုိင္းတြင္ ဘာသာေရးဆုိင္ရာမ်ားကုိသာ ဦးစားေပးခဲ႕သည္။ ရုပ္ရွင္ကားေပါင္း (၃၃)ကား မွ် ဒါရုိက္တာလုပ္၍ ရုိက္ကူးခဲ႕သည္။

ထင္ရွားသည႕္စာအုပ္အခ်ဳိ႕
(၁) သုခမွတ္စု
(၂) အေက်ာ္ေဒးယ် ဗုဒၶသမီးေတာ္မ်ား
(၃) မဂၤလသုတ္(အဖြင႕္)
(၄) ေမတၱသုတ္
(၅) ေလာကနီတိ
(၆) သုခ၀တၳဳတုိေပါင္းခ်ဳပ္
(၇) ရာမာခရစၥနာပုံျပင္မ်ား
(၈) ကံကံ၏အက်ဳိး
(၉) ခ်ယ္ရီအလွစာအလွ
(၁၀) သုတရသဓမၼစာစုံ
(၁၁) စိတ္ဆုိေသာစိတ္

Labels: First histories-II

၁၉၄၀-ခုႏွစ္တြင္ မင္းဘူးခရုိင္ မင္းဘူးျမိဳ႕၌ အဖ-ဦးဘေဌး၊ အမိ-ေဒၚရင္ရင္တို႕က ေမြးဖြားသည္။ အမည္ရင္း ေဒၚတင္၀င္းျဖစ္သည္။
၁၉၅၆ - ေရနံေခ်ာင္းျမိဳ႕ အ႕ထ႕က(၁)မွ တကၠသိုလ္၀င္တန္းေအာင္။
၁၉၅၈ - မေကြးဥပစာေကာလိပ္မွ ဥပစာတန္းေအာင္ျမင္သည္။
၁၉၆၁ - ရန္ကုန္တကၠသိုလ္မွ ၀ိဇၨာဘဲြ႕ရရွိ။ ဆိုဗီယက္ျပည္ေထာင္စုသို႕ ပညာသင္သြားေရာက္ခဲ႕။
၁၉၆၃ - ရန္ကုန္တကၠသုိလ္၊ ပညာေရးမဟာဌာနမွ ပညာေရး ၀ိဇၨာဘဲြ႕ရရွိသည္။ ေရနံေခ်ာင္းျမိဳ႕၊ အ႕ထ႕က(၁)တြင္ အထက္တန္းျပ ဆရာမအျဖစ္တာ၀န္ထမ္းေဆာင္။
၁၉၆၈ - ''ပညာတန္ေဆာင္'' မဂၢဇင္းတြင္ ပညာေရးဆိုင္ရာ ေဆာင္းပါးမ်ား စတင္ေရးသား။
၁၉၇၀ - ျပည္႕တြင္''စာျပနည္းပညာ'' ဘာသာရပ္ျဖင္႕ ပါရဂူဘဲြ႕ရရွိခဲ႕။ ပညာေရးတကၠသိုလ္ သင္ျပနည္းပညာ ဌာနတြင္ တာ၀န္ထမ္းေဆာင္လ်က္ရွိ။ လက္ရွိရာထူးမွာ ပါေမာကၡျဖစ္သည္။
၁၉၉၄ - ''ျမည္းတစ္ေကာင္ႏွင္႕မတင္၀င္း'' စာအုပ္ထြက္။
၁၉၉၅ - ''ရာဇ၀င္ထဲမွ မိန္းမသား'' စာအုပ္ထြက္။ သမီးကိုေျပာျဖစ္ေသာပံုျပင္မ်ား စာအုပ္ထြက္။
၁၉၉၆ - လြတ္လပ္ေပါ႕ပါးေသာ စိတ္ထားရွိပါေစ စာအုပ္ထြက္။
၁၉၉၇ - ''ႏိုင္ငံတကာ စစ္မီးလွ်ံမ်ား၏ သမိုင္းအစ'' စာအုပ္ထြက္။
၁၉၉၈ - ငယ္ငယ္ကၾကားဖူးခဲ႕ေသာ မိန္းမမ်ားအေၾကာင္း။ သားႏွင္႕မိဘ စေသာစာအုပ္မ်ားထြက္။
၁၉၉၉ - စစ္သူၾကီးမ်ားႏွင္႕ စစ္ဘုရင္မ်ား၊ ဇာတိႏွင္႕အစဥ္အလာ၊ ဒါေလးကိုဖတ္ၾကည္႕ပါဦး၊ ဘံုအႏွမ္းမွ လူဆန္းမ်ား၊ ေမေမေျပာတဲ႕ ေရွးေရွးစကား၊ မွတ္သားမိေသာစကားမ်ား၊ ၀ဋ္ဆိုတာလည္တတ္တဲ႕သေဘာရွိတယ္၊ မင္းက်န္စစ္ကုိခ်စ္တဲ႕သူမ်ား စေသာ စာအုပ္မ်ားထြက္။
၂၀၀၀ - ၾကီးပြားထူးခြၽန္သူႏွင္႕အလုပ္၊ ၾကယ္စင္ပြင္႕လင္းေသာစိတ္ထားျဖင္႕၊ စကားႏွင္းပြင္႕မ်ား၊ ပညာလိုလွ်င္ ပ်ိဳမ်စ္တယ္၊ မပ်က္စီးေအာင္ ဒါေတြေရွာင္၊ လူငယ္မ်ားႏွင္႕စကားေျပာျခင္း၊ ေလာကကိုဆရာတင္၍၊ အေတြး ပါေသာဇာတ္ေၾကာင္းမ်ား၊ အေတြးမိုးစက္မ်ား၊ အလွရတနာသိုက္ဖြင္႕လိုက္စမ္းပါ၊ ေအာင္ျမင္ျခင္း-ေပ်ာ္ရႊင္ျခင္း ႏွင္႕ မိသားစု၊သမုိင္းစဥ္တြင္ေနရာယူျခင္း စေသာစာအုပ္မ်ားထြက္။
၂၀၀၁ - ကုိယ္ပဲလူၾကီး-ကိုယ္ပဲခေလး၊ ၾကည္ညိဳဖြယ္ရာမာတာမ်ား၊ ထက္ျမက္ထူးခြၽန္သူတို႕၏ႏႈတ္ထြက္ စကားမ်ား၊ပုလဲတစ္လံုးရြဲတစ္လံုး၊ ပံ႕သကူအေတြးမ်ား၊ ေရၾကည္ခ်မ္းျမ၊ လက္ဆင္႕ကမ္းရတနာ၊ သမီးအလိမၼာ မရုစာ၊ ေအာင္စိတ္ႏွင္႕လူ စေသာစာအုပ္မ်ားထြက္။ ''ကုန္းေဘာင္ကုိဆန္၍''စာအုပ္ထြက္(အမ်ိဳးသားစာေပဆုႏိုင္ငံ ေရး-စာေပဆုရ)။ ''ထင္ရွားေသာကမၻာ႕သုခမိန္မ်ား'' စာအုပ္ထြက္။
၂၀၀၂ - ပံုျပင္ၾကိဳက္သူ ၀င္စားသူ၊ ေျပာစရာမက်န္ေအာင္ အမွန္ေတြကို အကုန္ေျပာျပမယ္၊ သားလိမၼာလွ သု၀ဏၰ၊ အေမ႕ရဲ႕ စကားပံုရိပ္မ်ား၊ အလုပ္ဆိုတာ အင္အားပါ၊ အလုပ္ႏွင္႕ဘ၀ကိုတည္ေဆာက္ျခင္း စေသာ စာအုပ္ မ်ားထြက္။
၂၀၀၃ - အာရွႏိုင္ငံမ်ားကုိဖဲ႕ယူ သိမ္းယူခဲ႕ၾကေသာ နယ္ခ်ဲ႕မ်ား(အမ်ိဳးသားစာေပ ႏိုင္ငံေရး-ဆုရ)။ စာေပမ်ား ဆက္လက္ေရးသားျပဳစုလ်က္ရွိ။

''ထင္ရွားေသာစာအုပ္အခ်ိဳ႕''
၁။ ရာဇ၀င္ထဲက မိန္းမသား
၂။ စစ္သူၾကီးမ်ားႏွင္႕စစ္ဘုရင္မ်ား
၃။ ဇာတိႏွင္႕အစဥ္အလာ
၄။ ထင္ရွားေသာကမၻာ႕သုခမိန္မ်ား
၅။ ႏိုင္ငံတကာ စစ္မီးလွ်ံမ်ား၏ သမိုင္းအစ
၆။ ေညာင္ရမ္းမင္းဆက္(၁၁)ဆက္
၇။ ကုန္းေဘာင္ကုိဆန္၍
၈။ မင္းက်န္စစ္ကုိခ်စ္တဲ႕သူမ်ား
၉။ သမိုင္းစဥ္တြင္ေနရာယူျခင္း
၁၀။ အာရွႏိုင္ငံမ်ားကုိဖဲ႕ယူ သိမ္းယူခဲ႕ၾကေသာ နယ္ခ်ဲ႕မ်ား

Labels: First histories-II

ယခင္ web publishing (၁၉၉၅ မွ ၂၀၀၀) ကိုျပန္ၾကည့္မယ္ဆိုလွ်င္ သင္ web site တစ္ခုကို တည္ေဆာက္ဖို႔ရာ အနည္းဆံုးေတာ့ code ေတြ programming ေတြကို နားလည္ထားမွသာလွ်င္ ျဖစ္ႏိုင္တဲ့ ကိစၥတစ္ခုပါ။ ဥပမာ HTML (hypertext makeup language). ေနာက္ျပီး reader ဆိုတာဟာလည္း ေတာ္ေတာ္ေလးကို နည္းေသးတဲ့အျပင္ ခုလက္ရိွသံုးေနတဲ့ content ေတြကို အလြယ္တကူရွာေပးေသာ search engine ဆိုတာဟာလည္း မရွိေသးပါဘူး။ ကိုယ့္ရဲ႕ site တစ္ခုကို သန္းေပါင္းမ်ားစြာေသာ ၾကည့္ရွဳသူ viewer ေတြ ရွာေဖြႏိုင္ဖို႔ရာ ေတာ္ေတာ္ခက္လွပါတယ္။ RSS (really simple syndication) ဆိုတာလည္း မရွိေသးပါဘူးဗ်ာ။
၁၉၉၉ ခုႏွစ္တြင္ Evan Williams (twitter odeo ႏွင့္ blogger ကဲ့သို႔ေသာ project ေတြမွာပါဝင္လွဳပ္ရွားခဲ့တဲ့ အတြက္ေၾကာင့္ ယေန႔ persistent entrepreneur တေယာက္အေနျဖင့္ သိျခင္းခံရသူ) ႏွင့္ Meg Hourihan ဆိုသူတို႔သည္ Blogger လို႔ေခၚတဲ့ ဝန္ေဆာင္မွဳ အသစ္တစ္ခုကို စတင္ခဲ့တာျဖစ္ပါတယ္။ Google ကအဲ့ဒီ ဝန္ေဆာင္မွဳကို ရယူသိမ္းပိုက္လိုက္ျပီးေနာက္ မွာေတာ့ ပိုျပီးေက်ာ္ၾကားမွဳ ရွိလာခဲ့တဲ့အျပင္ MovableType ႏွင့္ TypePad ဆိုတဲ့ platform ေတြလည္းျပိုင္ဘက္ အေနျဖင့္ ထပ္မံေပၚေပါက္လာတာ ေတြ႕ရပါတယ္။ ဒီလိုနဲ႕ blog ေတြမ်ားစြာ စတင္လာခဲ့တယ္။
၂၀၀၁ ခုႏွစ္မွာေတာ့ open source blogging platform ျဖစ္တဲ့ b2/cafelog ဆိုတာေပၚလာျပန္တယ္။ အဲ့ဒီ b2/cafelog ကို ၂၀၀၃ ထိဆက္လက္ သံုးေနၾကျပီး Matt Mullenweg ဆိုသူ Houston ရွိ freshman university ေက်ာင္းသာဟာ Mike Little ဆိုသူ develpoer တစ္ေယာက္နဲ႔ ပူးေပါင္းျပီး forking လို႔ေခၚတဲ့ project အသစ္တစ္ခု လုပ္ရာက WordPress 0.70 ေပၚေပါက္လာပါတယ္။
တစ္ႏွစ္ၾကာျပီးေနာက္ ၂၀၀၄ ခုႏွစ္မွာေတာ့ version 1.2 ထြက္ရွိခဲ့တာျဖစ္ပါတယ္။ ထုိ version မွာေတာ့ application programming interface (API) ေတြ plug architecture ေတြေတာ္ေတာ္ စံုလင္စြာ ပါရွိလာတာျဖစ္ပါတယ္။ အဲ့ဒီလို႔ တျဖည္းျဖည္း version ေတြျမင့္တက္လာခဲ့ရာ ခုလက္ရွိ 2.9.2 ထိပဲဆိုပါေတာ့။
WordPress ရဲ႕ ေအာက္ခံေဘာင္ framework အေနနဲ႔ HTML5 ကို အေျခခံထားတဲ့ theme ေတြ web ပိုင္းဆိုင္ရာကို ပိုမိုေကာင္းမြန္လာေအာင္ လုပ္ႏိုင္တဲ့ PHP ေတြကို ေရြးခ်ယ္ထားမွဳေၾကာင့္ web publishing အပိုင္းမွာေတာ့ ဒီေကာင္ဟာ ဆက္လက္ေခါင္းေဆာင္ ေနအံုးမွာပါ။

WordPress နဲ႔ပတ္သက္ျပီး သင္သိဖို႔လိုေသာ အခ်က္ ၁၀ ခု
WordPress ကိုသံုးျခင္းျဖင့္ အက်ိဳးျမတ္ ေတာ္ေတာ္ရခဲ့ပါတယ္။ ဘယ္လိုအက်ိုးျမတ္ေတြလဲ ဆိုတာ သိသာထင္ရွားေစရန္ ေရးသားပါ့မယ္။ တခ်ိဳ႕ေတြဟာ wordpress ကို plugin ေတြသံုးလို႔ ရတာတစ္ခုတည္းန႔ဲတင္ အက်ိဳးျမတ္လို႔ ထင္ၾကပါတယ္။ မဟုတ္ပါဘူး အက်ိဳးျမတ္ ၁၀ ခုရွိပါတယ္။

၁။ Speed up the back-end with Google Gears

WordPress version 2.5 မွာ Google Gears ကစတင္ မိတ္ဆက္လိုက္ပါတယ္။ Google ရဲ႕ product တစ္ခုျဖစ္တဲ့ အဲ့ဒီ Gears ဟာ ကိုယ့္ရဲ႕ကြန္ပ်ဴတာထဲမွာ content ေတြကို cached လုပ္ျပီးသိမ္းထားေပးပါတယ္။ Local အေနနဲ႔ေပါ့။ ဥပမာအေနနဲ႔ Gmail ေတြ Google Reader ေတြကို offline အေနနဲ႔ သံုးလို႔ရသလိုေပါ့။ အခုဆိုရင္ wordpress ကို browser နဲ႔တဲြသံုးလို႔ ရတဲ့ add-on ေတြေတာင္ေပၚလာပါျပီ။ ၄င္းဟာ wordpress ရဲ႕ အေတြ႕ၾကံုကို ျမွင့္မားလာေစရန္ offline mode မွာသံုးလို႔ ရႏိုင္ေစရန္ျဖစ္ပါသည္။ မွတ္ခ်က္။ ။ Google Gears ဟာ Firefox နဲ႔ Internet Explorer တို႔မွာသာ ေထာက္ပံ့မွဳ ရွိတယ္ဆိုတာ သတိျပဳပါ။ Firefox ကေတာ့ OS အားလံုးမွာ ရႏိုင္ျပီး Internet Explorer ကေတာ့ Windows OS မွာသာလွ်င္ရႏိုင္တာ ျဖစ္ပါတယ္။

၂။ Generate content with an offline editor

တခါတရံ သင္ရဲ႕ စိတ္ပါဝင္စားမွဳ နဲ႔ post ေတြကို ေရးခ်င္ေသာ ဆႏၵရွိေနတဲ့ အခ်ိန္မွာ offline ျဖစ္ရင္ျဖစ္ေနမွာပါ။ ထိုေၾကာင့္ offline မွာလည္း post ေရးလို႔ရေအာင္ ဒီ application ကကူညီမွာပါ။ အဲ့ဒီအတြက္ XML-RPC (XML Remote Procedure Call) (သို႔) AtomPub (Atom Pulishing Protocol) ကိုသံုးလို႔ရပါတယ္။ Offline editor ေတြဟာ content ေတြကို စံသက္မွတ္ထားေသာ protocol သံုးျပီး wordpress ဆီသို႔ပို႔ေပးပါတယ္။ ၄င္း offline editor သံုးဖို႔အတြက္ wordpress ရဲ႕ settings\writing\remote publishing\ atom publishing protocol ႏွင့္ XML-RPC တို႔ကို enable လုပ္ရပါလိ္မ့္မယ္။

၃။ Benefit from built-in SEO features

Search Engine Optimization (သို႔) SEO လုပ္ထားျခင္းျဖင့္ ကိုယ့္ရဲ႕ site ကို လွ်င္ျမန္စြာ ရွာေတြ႕ႏိုင္ပါတယ္။ ဥပမာအားျဖင့္ တခ်ိဳ႕ေတြဟာ domain ကို www မပါပဲသံုးၾကပါတယ္ အဲ့ဒီအတြက္ www မပါလည္း ကိုယ့္ site သို႔ေရာက္ရွိေစရန္ wordpress ရဲ႕ settings\general\general settings\wordpress address (URL) က http://www.name.com ျဖစ္ေနပါေစ blog address (URL) ကို http://name.com ေျပာင္းလဲႏိုင္ဖို႔ရာ built-in SEO feature တစ္ခုပါဝင္တာ ေတြ႕ရပါတယ္။ အဲ့ဒီေတာ့ end user ေတြဟာ www ပါပါမပါပါ site တစ္ခုကို ဝင္ေရာက္ႏိုင္မွာ ေသခ်ာပါတယ္။

၄။ Widgetize your blog for a unique experience
Blog ရဲ႕ sidebar ေပၚက widget ေတြကို ျပန္လည္ျပင္ဆင္ ထည့္သြင္းခ်င္တဲ့အခါ လြယ္ကူမွဳရွိေစရန္ ႏွင့္ ေနရာခ်တဲ့အခါ လြယ္ကူေစရန္ drag & drop စနစ္ကို ရရွိေစပါသည္။ အသံုးမ်ားေသာ widget မ်ားမွာလည္း default အေနနဲ႔ပါဝင္ လာတာေတြ႕ရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဥပမာ search form ၊ recent post ၊ RSS widget စသည္ျဖင့္။ widget ေတြကို ေထာက္ပံ့ေပးတဲ့ မ်ားစြာေသာ plugin ေတြလည္းရွိပါတယ္။

၅။ Install themes, plugins and core upgrades automatically
အရင္က FTP ကိုသံုးျပီး ရွိျပီးသား file ေတြကို delete လုပ္လိုက္ upgrade လုပ္လုိက္နဲ႔ file permission ေတြ ေျပာင္းဖို႔ရာ ေနာက္ျပီး file ေတြကို overwrite လုပ္တဲ့ အခါ အမွားယြင္းမရွိ ဖို႔ရာ သတိထားရပါတယ္။ WordPress 2.6 ကစတင္ျပီးေတာ့ plugin ေတြကို FTP သံုးစရာမလိုဘဲ wordpress ကိုယ္တိုင္ upgrade လုပ္လို႔ရတာ ေတြ႕ရပါတယ္။ 2.7 ေရာက္ေတာ့ version အသစ္ထြက္လာရင္ေတာင္ one-click upgrade feture ေတြေပၚလာတာေတြ႕ ရပါတယ္။

၆။ Turn your blog into a social network
WordPress ကို blogging platform အတြက္ဆိုျပီး စတင္ခဲ့ေသာ္လည္း version 1.5 ထြက္တုန္းက wordpress ဟာ blog အတြက္သာလွ်င္မက CMS content management syatem ျဖစ္တယ္ဆိုတာကိုပါ မိတ္ဆက္ခဲ့ပါသည္။ version 2.5 တုန္းကဆုိ wordpress ကို CMS အေနနဲ႔အသံုးျပဳကာ ကိုယ္ပိုင္ site တစ္ခုတည္ေထာင္ ႏိုင္ျပီး flickr ကဲ႔သို႔ေသာ photo-sharing ေတြ တျခားေသာ gallery feature ေတြသံုးကာ run ႏိုင္တယ္ဆိုတဲ့ အေၾကာင္းေတြပါ ညြွန္းဆိုလာသည္။ ယေန႕မွာေတာ့ BuddyPress ႏွင့္ WordPress တို႔ပူးေပါင္းျပီး social network ကိုလမ္းဖြင့္ ေပးလိုက္တဲ့ အထိပါပဲ။

၇။ Extend WordPress with plugins
WordPress ဟာ site တစ္ခုကို အလွဆင္တဲ့ အပိုင္းမွာ ကိုယ္လိုသလို ပံုစံကို ခ်ဲ႕ကားလို႔ရႏိုင္ပါတယ္။ အဲ့ဒီအတြက္ အဓိကက်တာ ကေတာ့ plugin ေတြဘဲျဖစ္ပါတယ္။ Open source software ေတြရဲ႕ သဘာဝအရ developer ေတြက ပိုမိုေကာင္းသည္ထက္ ေကာင္းေအာင္ လုပ္တာလည္းပါတာေပါ့။ WordPress ဟာ hook system ျဖစ္တာေၾကာင့္ developer ေတြက extend လုပ္လို႔ရတာျဖစ္တယ္။

၈။ Provide context with the WordPress taxonomy
Web ပိုင္းဆိုင္ရာမွာ metadata ဆိုတာ မရွိမျဖစ္လိုအပ္တဲ့ အေကာင္းဆံုး ေဖာ္ျပခ်က္တစ္ခု ျဖစ္တယ္။ အလြယ္တကူ ရွာေဖြျခင္း ေဝမွ်ျခင္း ဆိုတဲ့ နည္းေတြကို end user ေတြထံ ေပးဖို႔ရာ အလြန္အေရးၾကီးပါတယ္။ ထိုမွသာလွ်င္ သူတို႔ဟာ အသစ္ျဖစ္ေသာ content ေတြကိုရွာႏိုင္မယ္ share လုပ္ႏိုင္မွာျဖစ္ပါတယ္။ WordPress ဟာ content ေတြကို လြယ္ကူစြာ ရွာေဖြႏိုုင္ဖုိ႔ရာ tags ေတြ categories ေတြနဲ႔ ျပဳလုပ္ထားတာ ျဖစ္ပါတယ္။ Blogger ေတြဟာ post images links စသည္တို႔ကို wordpress မွာ tag လို႔ရပါတယ္။ အဲ့ဒီေနရာမွာ metadata ဆိုတာ ေတာ္ေတာ္ေလးကူညီမွဳ ေပးႏိုင္ပါတယ္။ ဥပမာ blogger ေတြဟာ site တစ္ခုရဲ႕ structure ကို ေထာက္ပံ့ႏိုင္ဖို႔ရန္ categories ေတြ metadata အျဖစ္ tags ေတြကို သံုးပါတယ္။ metadata ရဲ႕ ေဖာ္ျပခ်က္ေတြကေတာ့ ကိုယ့္ရဲ႕ site ဟာ ဘယ္လိုအမ်ိဳးအစား ျဖစ္တယ္ ဆိုတာကိုပါ။

၉။ Import your blog from any platform
Blogger ေတြဟာ မ်ားစြာေသာ blogging platform ေတြကိုသံုးၾကပါတယ္။ WordPress ဆိုတာကို ေသခ်ာ နားမလည္ေသးေသာေၾကာင့္ မသံုးၾကတာလဲ ပါမွာေပါ့။ ထိုသို႔တျခားေသာ platform သံုးတဲ့ သူေတြဟာလည္း wordpress သို႔အလြယ္တကူ ေျပာင္းေရြွ႕လို႔ရပါတယ္။ ဥပမာ blogger မွ wordpress သို႔ import လုပ္ျခင္း။ ထိုသို႔ ျပဳလုပ္ဖို႔ရာ plugins ေတြကို သံုးမယ္ဆိုရင္လည္း ရပါတယ္။ ဥပမာ OPML/Blogroll importer ၊ category to tag importer ။

၁၀။ Take advantage of multiple feeds
မ်ားစြာေသာ blogging platform ေတြဟာ တစ္ခုတည္းေသာ feed ကိုသာလွ်င္ ေပးတက္ၾကပါတယ္။ Comment feeds ၊ search feeds ၊ single category အတြက္ feed ဆုိျပီး တမ်ိဳးဆီအတြက္ feed ေတြကို မရႏိုင္ပါဘူး။ WordPress မွာေတာ့ ေနရာတိုင္းမွာ ပံုစံမ်ိဳးစုံနဲ႔ feed ေတြကိုရႏိုင္ပါတယ္။ WordPress ဟာ default ျဖစ္တဲ့ RSS 2.0 ကို ေထာက္ပံ့တဲ့အျပင္ Atom 1.0 ၊ RSS 0.92 ႏွင့္ RDF feed ေတြကိုပါ ေထာက္ပ့ံပါတယ္.......
Ref:Myo Htet Zaw

Labels: First histories-II

ဘူမိေဘဒ ပညာရွင္မ်ား၏ သင္ၾကားခ်က္အရဆိုလွ်င္ ရွမ္းကုန္းေျမျမင့္ေဒသသည္ (Lime stone) ေခၚ ထံုးေက်ာက္မ်ား ေပၚၾကြယ္ရာ ေဒသျဖစ္သည္။ မိုးမ်ားအဆက္မျပတ္ရြာသြန္းရာတြင္ ထံုးေက်ာက္မ်ား အရည္ေပ်ာ္ရာမွ ျဖစ္ေပၚလာေသာ
ေပ်ာ္၀င္ကန္ (solution lake) ျဖစ္သည္ဟုဆိုၾက၏။

္တစ္ခ်ိဳ႔ေသာ ဘူမိေဘဒ ပညာရွင္မ်ားကလည္း အင္းေလးကန္သည္ ထံုးေက်ာက္မ်ားကို
ေရတုိက္စားျခင္းျဖင့္ ေရတိုက္စားခံရေသာ ေနရာမ်ားတြင္ ခ်ိဳင့္၀ွမ္းျဖစ္ေပၚလာေသာ
ထံုးေက်ာက္အိုင္ ဟူ၍ ဆိုၾက၏

တဖန္တစ္ခ်ိဳ႔ေသာ ပညာရွင္မ်ားက အင္းေလးကန္၏ တဖက္တခ်က္ရွိ အက္ေၾ႕ကာင္းၾကီးနွစ္ခု၏
အလယ္ထုေအာက္သို႔ ေလွ်ာက်မႈေၾကာင့္ (ထုျပတ္ေရြ႔ Block Faulting) ျဖစ္ေပၚလာေသာ
ေရအိုင္ဟူ၍ လည္း ဆိုၾက၏။

မည္သို႔ပင္ဆိုေစကာမူ အင္းေလးကန္ၾကီးသည္ လြန္ခဲ့ေသာ ႏွစ္ ၁၀ သန္းခြဲ ေလာက္ကပင္
ရွိေနျပီျဖစ္သည္။ ထိုအခ်ိန္ကာလ၏ ကန္ေရျပင္သည္ ယခုေျမမ်က္ႏွာျပင္ထက္ ေပေပါင္း
၃၀၀ ခန္႔ ျမင့္သည္ဟု ဆိုသည္။ မည္မွ် က်ယ္သည္ မည္မွ် နက္သည္ကိုကား ေရေရရာရာ
တိတိက်က် မသိရွိရေပ။ သို႔ေသာ္ ေသခ်ာခိုင္မာစြာ သိရသည္မွာ တျဖည္းျဖည္းႏွင့္
က်မ္းေျမာင္း တိမ္ေကာ လာျပီ ဆိုသည့္ အခ်က္ပင္ ျဖစ္သည္။

အင္းေလးကန္၏ ထူးျခားခ်က္မွာ အမာခံ ေအာက္ၾကမ္းျပင္မရွိျခင္း ျဖစ္သည္။
စိမ္းညိဳ႔ညိဳ႔ အေရာင္ရွိေသာ အမႈန္မ်ား စုေပါင္း၍ ႏြံ အျဖစ္သို႔
ကူးေျပာင္းသြားေသာ ႏွဳန္းေျမမ်ား ျဖစ္လာၾကသည္။ ထိုအမွဳန္မ်ားတြင္
ထံုးဓါတ္အမ်ားအျပားပါ၀င္ သည္ကို ေတြ႔ရွိရသျဖင့္ အင္းေလးကန္ ၾကီးသည္ ထံုးေက်ာက္
အေရေပ်ာ္အိုင္ၾကီး ျဖစ္လာသည္ဟူေသာ ယူဆခ်က္မွာ အေတာ္ပင္ ခိုင္မာသည္ဟု
ဆိုႏိုင္ပါသည္။
ဘ၀စံုလင္အင္းေရျပင္
အင္းေလးကန္ၾကီးသည္ ႏွစ္သန္းေပါင္းရာေပါင္းမ်ားစြာမွ
စတင္ျဖစ္ထြန္းေပၚေပါက္လာခဲ့ေသာ ေရအိုင္ၾကီးတခုျဖစ္သျဖင့္ ျဖတ္သန္းေက်ာ္လႊား
လာခဲ့သည့္ အခ်ိန္ကာလမွာ ကမၻာႏွင့္ခ်ီ၍ ပင္ ခိုင္းႏွိဳင္းေလာက္သည္။
အင္းေရျပင္သည္ မာန္ဟုန္ျပင္းျပင္း ထုထည္ၾကီးမားသည့္ အခ်ိန္ကာလမ်ားကို
ျဖတ္သန္းခဲ့ရသလို ထုထည္ေသးငယ္သည့္ ေရျပင္ တိမ္တိမ္ႏွင့္လည္း ေနခဲ့ရဖူးဟန္
ရွိသည္။ လက္၀ဲ လက္ယာ ကမ္းမ်ားႏွင့္ ေတာင္ေျမာက္ အင္းေရျပင္သည္ ဆုတ္လိုက္
တက္လိုက္ျဖင့္ သံသရာ လည္ေနခဲ့ဟန္ လည္း တူေပသည္။

လြန္ခဲ့ေသာ နွစ္၁၀၀၀ ေက်ာ္ကလမ်ားတြင္ ေညာင္ေရႊျမိဳ႔သည္ မေပၚထြန္းေသးပါ။
ေညာင္ေရႊျမိဳ႔၏ ေျမာက္ယြန္းယြန္း ေလးမိုင္ခန္႔ရွိ ေဗာရိႆတ္ ဘုရား အနီးတြင္
ေရွးေဟာင္းျမိဳ႔ၾကီး တစ္ျမိဳ႔ ထြန္းကားခဲ့သည္။ ဧက ၉၇၀ ေက်ာ္ က်ယ္၀န္းၾကီးမားေသာ
ထိုျမိဳ႔ၾကီးကို ျမိဳ႔ရိုးႏွင့္ က်ံဳးတို႔က ၀န္းရံထားပါသည္။ ထိုျမိဳ႔ကို ေဒသခံ
မ်ားက “ျမိဳ႔တြင္းၾကီး ေခၚ ေကာသမၻီ (ေကာ့ဆမ္ပီ)” ျမိဳ႔ၾကီးဟုေခၚဆိုၾကသည္။
ယခုတိုင္ အခ်ိဳ႔ေနရာမ်ားတြင္ အုတ္ျမိဳ႔ရိုးမ်ား က်န္ရစ္တည္ရွိေနဆဲ ျဖစ္သည္။
ေအဒီ ၁၀၀၀ ခန္႔က ထိုေကာသမၻီ ေခၚ (ကေမၻာဇ တိုင္းႏိုင္ငံ ၾကီးသည္) ၾကီးမား
တန္ခိုးထြားခဲ့ေလသည္။ ထိုအခ်ိန္၌ အင္းေရျပင္သည္ ယခု လက္ရွိအလ်ား (၁၄ မွ ၁၂ )
မိုင္ အနံ (၄ မွ ၅ ) မိုင္ထက္ ေသးငယ္သည္။ ေရမ်က္ႏွာျပင္က်င္းေသာ္လည္း
ပို၍နက္သည္။ ဤေကာသမၻီ ျမိဳ႔ ႏိုင္ငံ ၾကီးကို ေျမာက္ဘက္မွ တရုတ္တို႔က ေအဒီ ၁၁၁၃
အေလာင္းစည္သူမင္း လက္ထက္တြင္ လာေရာက္တိုက္ခိုက္ၾကရာ စစ္ရွံဳး၍ ေကာသမၻီမွ ခြာ၍
တိမ္းေရွာင္သြားၾကသည္။ တရုတ္တပ္မ်ား ျပန္ဆုတ္ သြားျပီးေနာက္ ျမိဳ႔တစ္ျမိဳ႔ကို
ထပ္မံ တည္ ၾကျပန္သည္။

အေလာင္းစည္သူမင္း တိုင္းခန္ လွည့္လည္စဥ္ ကရ၀ိတ္ေဖာင္ေတာ္ပါ ေလွေတာ္သား ငေထာင္ႏွင့္ ငေနာင္ က်န္ရစ္ျပီး ရြာမ်ား တည္ေထာင္ေနထိုင္ ၾကသည္ ဆိုေသာ ဒ႑ာရီ ဆန္ဆန္အဆိုႏွင့္ စရမည္ျဖစ္ပါသည္။ ခရစ္သကၠရာဇ္ ၁၃၅၉ တြင္ ေညာင္ေရႊျမိဳ႔တည္ ေစာ္ဘြားၾကီး ဆီဆိုင္ဖထံ သို႔ ထား၀ယ္မွ ညီအစ္ကို ႏွစ္ဦး လာေရာက္ ခစားရင္း ေရျပင္က်ယ္ ႏွင့္ သာယာလွပေသာ ေတာင္တန္းၾကီးမ်ားကို ေတြ႔ျမင္ ႏွစ္သက္သေဘာက် သျဖင့္ ေနထိုင္ခြင့္ ျပဳပါရန္ ေလွ်ာက္ထားျပီး ေနထိုင္ခြင့္ရသျဖင့္ ၄င္းတို႔၏ ေနရပ္ထား၀ယ္သို႔ ျပန္ျပီး ေဆြမ်ိဳးသားခ်င္းမ်ားမွ မိသားစု ၃၆ စုကို စုစည္း၍ ေညာင္ေရႊသို႔ ျပန္လည္ ေရာက္ရွိလာသျဖင့္ ေစာ္ဘြား နန္းသဲ ေနရာတြင္ ေနထိုင္ခြင့္ျပဳေတာ္မူသည္။ နန္းသဲသည ရွမ္းအသံထြက္ျဖင့္ နန္႔ဆိုင္း ဟုေခၚျပီး ေရၾကည္ေသာ သဲေခ်ာင္း ဟု အဓိပၸာယ္ရသည္။ ထိုမွ တျဖည္းျဖည္းႏွင့္ အင္းေလးကန္ ေဘး၀ဲယာသို႔ ပ်႔ံႏွ႔ံသြားသည္ဟု အမတ္ခ်ဳပ္ ဦးျငိမ္း၏ ေညာင္ေရႊျမိဳ႔ရာဇ၀င္ခ်ဳပ္တြင္ ေဖာ္ျပထားသည္။

ျမိဳ႔တည္ေနရာကား ယခု မိုင္းေသာက္အင္းရြာႏွင့္ သလဲဦးရြာ အၾကားရွိ ေပပင္အင္းရြာ
အေနာက္ဘက္တြင္ ရမၼ၀တီျမိဳ႔သစ္ကို တည္ေထာင္ခဲ့ၾကသည္။ ဤဒုတိယတည္ေထာင္ခဲ့ေသာ
ရမၼ၀တီျမိဳ႔သည္ သဘာ၀ေဘးဒဏ္ ေၾ႕ကာင့္ပ်က္ခဲ့ရသည္။

ဟဲဟိုးသီေခါင္ပံုးအင္း
ယေန႔ကန္ေရျပင္သည္ ေရွးအင္းေလးကန္၏ အစိတ္အပုိင္းမွ်သာ ျဖစ္ေပသည္။ အင္းေလးကန္
ေရျပင္သည္ ယခင္က ပထ၀ီ အေနထားမွာ ယခုအတိုင္းမဟုတ္ပဲ က်ယ္ျပန္႔ရာ အလ်ား ၃၈ မိုင္
အနံ ၈ မိုင္ခန္႔ထိ ရွိခဲ့သည္။ ေရဦးတိုက္ရြာမ်ား အျဖစ္ (၁) ေပါင္းပိန္း (၂)
ေရဦး (၃) ဟိုနမ့္္ ႏွင့္ (၄) ထန္႔အိမ္အထိ ေရမ်ား ေရာက္သည္ဟု ဆိုၾကသည္။ ယခု
ေညာင္ေရႊျမိဳ႔ေနရာသည္ပင္ တခ်ိန္က အင္းေရျပင္က်ယ္ျဖစ္ခဲ့ဖူးသည္ဟု ဆိုၾကသည္။ ဤမွ်
မက ယခု ေညာင္ေရႊျမိဳ႔မွ ၁၅ မိုင္ခန္႔ကြာေ၀းေသာ ေတာင္နီ ေက်းရြာ (အင္းဦးေစတီ)
အထိ တစ္ခ်ိန္က ဦးတိုက္ခဲ့သည္ဟု ဆိုၾကသည္။ ဟဲဟိုးသီေခါင္ ခ်ိဳင့္၀ွမ္းၾကီးသည္
အေရွ႔အင္းေခါင္း ေရထြက္မွ အေနာက္ ေရေ၀ါ ေတာင္ႏွင့္ လက္ေမာင္းေကြးေတာင္တန္းမ်ား
အထိ (၇)မိုင္(၈)မိုင္ခန္႔ ရွိသည္။ ေတာင္ႏွင့္ေျမာက္မွာ ၅ မိုင္ ၆ မိုင္ေက်ာ
ရွိေပမည္။ ထိုအခ်ိန္က ဟဲဟိုးခ်ိဳင့္၀ွမ္းၾကီးသည္ ေရျပင္က်ယ္က်ယ္နွင့္
တင့္တယ္လို႔ ေနပါသည္။ ေရေ၀ါေတာင္ေပါက္ထြက္ရာမွ ေရမ်ား အလံုးအရင္းႏွင့္
အင္းေလးအင္းၾကီးထဲသို႔ စီး၀င္သြားသည့္အတြက္ အင္းေလးအင္းၾကီးသည္ အလ်ား ၃၆ မိုင္
အနံ ၈မိုင္ ထိ ပထ၀ီ အေနအထားသို႔ ေရာက္ခဲ့ရသည္။ ေရေ၀ါေတာင္သည္ ၂ ပိုင္းနီးပါး
ကြဲအက္ ေပါက္သြားရျခင္းကို ဆန္းစစ္ၾကည့္ေသာ္ သဘာ၀ ေဘးဒဏ္ေၾကာင့္ဟု ယူဆရပါမည္။
မိုးအဆက္မျပတ္ ရြာသြန္းသည့္အတြက္ ဟဲဟိုးအင္းေရျပင္သည္ အရွိန္အဟုန္ျပင္းစြာျဖင့္
အဆမတန္ျမင့္တက္ခဲ့ဟန္တူပါသည္။ ျပင္းထန္ေသာ ေရအားေၾကာင့္ေပါက္ထြက္ျခင္း
(သို႔မဟုတ္) ေျမငလွ်င္ လွဳပ္ခါမႈေၾ႕ကာင့္ ကြဲအက္ျခင္းမ်ားျဖစ္ႏိုင္ပါသည္။
မည္သို႔ ဆိုေစကာမူ ဟဲဟိုးသီေခါင္နယ္ ငုတ္ေတာင္ဘက္မွ ေတာင္ျပိဳျခင္းေၾကာင့္ ယခု
ပုန္းအင္း (ဖုန္းအင္း) ဟု ေခၚၾကသည့္ ဘက္မွ အင္းေရမ်ား က်ဆင္းလာျပီး
အေရွ႔ေတာင္ဘက္ ေညာင္ေရႊအင္းထဲထိ စီး၀င္လာခဲ့သျဖင့္ အင္းေရသည္ အလ်ား ၃၆ မိုင္
အနံ ၈မိုင္ အထိ ပထ၀ီ အေနအထားျဖစ္ေပၚခဲ့ရာ ဒုတိယ ရမၼာ၀တီျမိဳ႔
ေရေအာက္သို႔ေရာက္ျပီး ျမိဳ႔ပ်က္ရျခင္းျဖစ္ပါသည္။ ဤျဖစ္ရပ္မွန္ကို သိႏိုင္ရန္
သိပၸံနည္းက် အေထာက္အကူ ပစၥည္းကိရိယာမ်ားျဖင့္ ဘူမိေဘဒ ကြင္းဆင္းေလ့လာပါက
ျဖစ္ရပ္မွန္မ်ား ဧကန္မုခ် ေပၚေပါက္လာမည္ဟု ေမွ်ာ္လင့္ရပါသည္။

အင္းေလးအင္းၾကီးသည္ ေရွးယခင္က အင္း(၄)ရြာဟု ေခၚဆိုေၾကာင္း သကၠရာဇ္ ၁၆၃၇ တြင္ သာလြန္မင္းတရားၾကီး လက္ထက္ ရွမ္းေဒသရွိျမိဳ႔ ေပါင္း ၁၇၅ ျမိဳ႔ကို ေဖာ္ျပရာတြင္ အင္း ၄ ရြာဟု ေဖာ္ျပထားပါသည္။ တဖန္ ၁၈၅၂ အင္းေလးစစ္တမ္းပုရပိုက္တြင္ အင္း ၄ ရြာ ေငြခြႏ္မွဴးငစံတင္ အုပ္ခ်ဳပ္စီရင္သည္ ဟု ပါရွိသည္။ ေခတ္မ်ားေျပာင္း၍ ႏွစ္မ်ားၾကာလာေသာအခါ အင္း ၄ ရြာ မွ အင္းေလး ဟု ျဖစ္ေပၚဆင္းသက္ လာခဲ့သည္ ဟုယူဆမိပါသည္။

မူလအင္း ၄ ရြာသည္ (၁)ရြာၾကီးဗန္းပံဳ (၂)နန္းပန္ရြာ (၃)ေနာင္ေတာရြာ (၄)ဟဲယာရြာမ တို႔ျဖစ္ပါသည္။ ေနာင္ေသာအခါ လူဦးေရ တိုးပြားလာျပီး အျခားရြာမ်ားေပၚထြန္း လာၾကျခင္းျဖစ္ပါသည္။ ရြာၾကီးဗန္းဗံု ကို ရွမ္းအသံျဖင့္ ၀မ့္လံု ဟုေခၚဆိုျပီး ရြာၾကီးဟု အဓိပၸာယ္ရပါသည္။ နန္းပန္ရြာ ကို ရွမ္းအသံထြက္ျဖင့္ နမ့္ပန္ ဟုေခၚဆိုျပီး ေရ၀ဲမ်ားရွိ၍ ေရမ်ား၀ဲကေတာ့ ထိုးေသာ ေနရာေဒသ ဟု အဓိပၸာယ္ရပါသည္။ ေနာင္ေတာရြာကို ရွမ္းအသံထြက္ျဖင့္ ေနာင္ေတာင္း ဟု ေခၚဆိုျပီး ေရေမွာ္ေရညွိမ်ားရွိေသာ ေနရာ ေဒသ ဟု အဓိပၸာယ္ပါသည္။ ဟဲယားရြာမကို ရွမ္းအသံထြက္ျဖင့္ ဟိုင္းယ ဟုေခၚဆိုျပီး ေဆးဖက္၀င္အပင္ မ်ား ေပါမ်ားေသာ ေနရာေဒသ ဟု အဓိပၸာယ္ ရပါသည္။

တေပါင္းတန္ခူး ေရက်ခ်ိန္၌ အင္းေလးကန္ အေရွ႔ဘက္ သလဲဦးရြာႏွင့္
မို္င္းေသာက္ရြာၾကား ေပပင္အင္းရြာ၏ အေနာက္ယြန္းယြန္းတြင္ ယခုတိုင္ ရမၼ၀တီ
ျမိဳ႔ေဟာင္းၾကီးအား ေတြ႔ျမင္ႏိုင္ပါသည္။ ေဒသခံ လူမ်ားက နန္းေတာ္ရာ
ဟုေခၚဆိုၾကသည္။ ေျမေအာက္သုိ႔ ေသခ်ာစြာၾကည့္ပါက လူတစ္ဖက္မွ် ၾကီးမားလွသည့္
တိုင္ၾကီးမ်ားကို ေရေမွာ္ေရညိွ မ်ား ဖုံးအုပ္လွ်က္ ေတြ႔ႏိုင္ပါသည္။
အင္းေလးအင္းၾကီး ေသးငယ္စဥ္က ဤေျမရာ သည္ ကုန္းေျမ ရမၼာ၀တီျမိဳ႔ေနရာပင္ျဖစ္ပါသည္။
ရမၼာ၀တီ ျမိဳ႔သူျမိဳ႔သားမ်ားလည္း ေရလြတ္ရာ အေရွ႔ေတာင္ေျခသို႔ ေရြ႔လာၾကျပီး။
မိုင္းေသာက္ (ရွမ္းအေခၚ မိုင္းေဆာက္ ၊ မိုင္း = ျမိဳ႔ ေဆာက္ = တစ္ေထာင္မွ်
ျဖစ္၍ အဓိပၸာယ္မွာ ေျမေနရာလြန္စြာက်ဥ္းေျမာင္းလွ၍ ေနရာတစ္ေထာင္မွ်သာ
ရွိေသာျမိဳ႔ ျဖစ္သည ) တြင္ ေနထိုင္ၾကပါသည္။ ထိုမွ တဖန္အင္းေရ အေတာ္အတန္
က်သြာသည့္ အခါ၌ ေျမာက္ဘက္သို႔ေရြ႔ေျပာင္းျပီး ျမိဳ႔ ၂ ျမိဳ႔ကို ျမိဳ႔ရိုးမ်ား
က်ံဳးမ်ားျဖင့္ တည္ေဆာက္ၾကျပန္သည္။ ၄င္းျမိဳ႔ ၂ျမိဳ႔မွာ ဖန္းဖယ္ ႏွင့္
မန္က်ည္းစင္ ျဖစ္ပါသည္။ ဖန္းဖယ္ (ဖာဖယ္) မွာ ရွမ္းဘာသာျဖင့္ အမႊာ ႏွစ္ျမိဳ႔ဟု
အဓိပၸာယ္ရပါသည္။ ထိုေနရာသည္လည္း က်ဥ္းေျမာင္းေသးငယ္လွ၍ သကၠရာဇ္ ၁၃၅၉ တြင္
ေစာ္ဘြားၾကီး ဆီဆိုင္ဖ မွ ယခု ေညာင္ေရႊျမိဳ႔ကို ျမိဳ႔ အဂၤါရပ္ ႏွင့္ အညီ
တည္ေထာင္ခဲ့သည္။ ေကာသမၻီ တိမ္ေကာ ပ်က္သုဥ္းျပီး ႏွစ္ရာေပါင္းမ်ားစြာ
ၾကာျမင့္လာေသာအခါ ေရမ်ားလည္း က်သြားျပီး ကုန္းေျမမ်ားေပၚထြန္း လာသည္။ ယခု အခါ
ေညာင္ေရႊျမိဳ႔သည္လည္း ၾကီးမားေသာ ေညာင္ေရႊ ခ်ိဳင့္၀ွမ္းၾကီး၏ အလယ္ ဗဟို
ဘူမိနက္သန္ ေနရာမွန္ ျပန္ေရာက္ကာ တိုးတက္ေနျပီျဖစ္ပါသည္။ ေညာင္ေရႊသည္
ရွမ္းဘာသာျဖင့္ ေယာင္ေဟြ႔ ဟု အသံထြက္ကာ ေတာင္ႏွစ္လံုးၾကားမွ ကုန္းေျမမို႔မို႔ဟု
အဓိပၸာယ္ရပါသည္။ ေရက်သြားသျဖင့္ ကုန္းေျမမ်ား ေပၚထြန္းလာျခင္းေၾကာင့္ျဖစ္သည္။
အင္းေလး အင္းၾကီးႏွင့္ အင္း၏ အေရွ႔အေနာက္ေတာင္ေျမာက္ လြင္ျပင္မ်ားတြင္
ေရွးေဟာင္းျမိဳ႔ၾကီးမ်ား လြန္စြာေပၚမ်ားလွသည္။ အခ်ိဳမွာ ကြယ္ေပ်ာက္ကုန္ၾကေပျပီ။
မေပ်ာက္ပ်က္ေသးေသာ ျမိဳ႔ရိုး ၊ အုတ္ရိုး ေနရာ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားလည္း
က်န္ရွိေနေပေသးသည္။ ေစတီပုထိုးေရွးေဟာင္း သမိုင္း၀င္ အေဆာက္အဦးမ်ားလည္း
လြန္းစြာေပါမ်ားလွသည္။ အင္းတ၀ိုက္ႏွင့္ အနီးအနား ေဒသမ်ားမွ
ေ၇ွးေဟာင္းပစၥည္းမ်းလည္း ေပၚၾကြယ္လွေပသည္။ ထိုေညာင္ေရႊခ်ိဳင့္၀ွမ္းေဒသသည္ ဤမွ်
ေရွးေဟာင္းအေမႊအႏွစ္မ်ား ေပါၾကြယ္ခ်င္းမွာ သမိုင္းေၾကာင္ရွည္လ်ား၍
ယဥ္ေက်းမႈႏွစ္ေပါင္းေထာင္ခ်ီ၍ ရွိခဲ့သည္မွာ ေသခ်ာလွေပသည္။

သမိုင္းေၾကာင္း
လူမ်ားသည္ မည္သည့္အခ်ိန္က စတင္၍ အေျခခ်ေနထိုင္ခဲ့ၾကသည္ကို ရွာေဖြရာတြင္
ရဌ၀တီေခၚ ရပ္ေစာက္ျမိဳ႔သမိုင္း စစ္တမ္းအရ ျမန္မာ သကၠရာဇ္ ၁၀၁ ခရစ္သကၠရာဇ္ ရ၃၉
တြင္သေရေခတၱရာမွ ဒြတၱေပါင္မင္းသည္ အင္းေလးရွိေရေပါ စံနန္း၌ ေခတၱ
လာေရာက္စံျမန္းသြားသည္ဟု အထက္ျမန္မာႏိုင္ငံႏွင့္ ရွမ္းျပည္နယ္ မွတ္တမ္း အပိုင္း
၂ အတြဲ ၂ စာမ်က္ ႏွာ ၂၆ တြင္ “အင္းေလးျမန္မာစကား” စာတမ္းတြင္ ေဖာ္ျပထားသည္။
ထိုေၾကာင့္ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ အေစာဆံုးလာေရာက္အေျခခ် ေနထိုင္ေသာ
ပ်ဴလူမ်ိဳးတို႔ႏွင့္ အဆက္သြယ္ ရွိခဲ့ဟန္တူပါသည္။ အင္းေလး ေဒသ
ေညာင္ေရႊခ်ိဳင့္၀ွမ္း လြင္ျပင္ၾကီးသည္ ေအဒီ ၇၀၀ ေလာက္ကပင္ ယဥ္ေက်းမႈ
ထြန္းကားျပီး အျခား ေဒသမွ မင္းႏွင့္ လူသူ အေရာက္ေပါက္ရွီသည္ကို ျပဆိုေနပါသည္။



ေရႊသန္းေတာင္ဘုရားေက်ာက္စာတြင္ သကၠရာဇ္ ၃၇၉ (၁၁၇ ေအဒီ) တြင္
အေနာ္ရထာမင္းၾကီးသည္ ေရႊသန္းေတာင္ဘုရားကို တည္ေတာ္မူသည္။ ဒုတိယစည္သူေခၚ
နရပေတ့စည္သူမင္းၾကီးက ထပ္မံ ျပဳျပင္ တည္ေဆာက္၍ ကြ်န္သီးေတာ္မ်ား ၀တ္ေျမမ်ားကို
လွဴျပန္သည္။ ေရႊအင္းတိန္ဘုရားေက်ာက္စာတြင္လည္း အေနာ္ရထား မင္းမွ စ၍
အေလာင္းစည္သူ အင္း၀ေရႊနန္းေက်ာ့၇ွင္ စသည့္မင္းမ်ားက ေစတီပုထိုးမ်ား
ျပဳျပင္ျခင္း ထပ္မံ အသစ္တည္ေထာင္ျခင္း ကြ်န္သီးေတာ္မ်ားႏွင့္၀တ္ေျမမ်ား
လွဴဒါန္းျခင္းတို႔ကို ေဖာ္ျပထားပါသည္။


ေညာင္ေရႊခ်ိဳင့္၀ွမ္းႏွင့္ အင္းေလးအင္းၾကီး၏ ယဥ္ေက်းမႈသည္
ႏွစ္ေထာင္ခ်ီရွိေနသည့္ အစားထိုးမရေသာ သမိုင္း၀င္ အဖိုးတန္ရတနာတစ္ခုျဖစ္၍
ေနပါသည္။

မည္သည့္လူမ်ိဳးမ်ား မ်ိဳးႏြယ္စုမ်ား စတင္၍ အေျခခ်ေနထိုင္သည္ကို
ျပန္ဆန္းစစ္ၾကည့္ပါက အေလာင္းစည္သူမင္း တိုင္းခန္ လွည့္လည္စဥ္ ကရ၀ိတ္ေဖာင္ေတာ္ပါ
ေလွေတာ္သား ငေထာင္ႏွင့္ ငေနာင္ က်န္ရစ္ျပီး ရြာမ်ား တည္ေထာင္ေနထိုင္ ၾကသည္
ဆိုေသာ ဒ႑ာရီ ဆန္ဆန္အဆိုႏွင့္ စရမည္ျဖစ္ပါသည္။ ခရစ္သကၠရာဇ္ ၁၃၅၉ တြင္
ေညာင္ေရႊျမိဳ႔တည္ ေစာ္ဘြားၾကီး ဆီဆိုင္ဖထံ သို႔ ထား၀ယ္မွ ညီအစ္ကို ႏွစ္ဦး
လာေရာက္ ခစားရင္း ေရျပင္က်ယ္ ႏွင့္ သာယာလွပေသာ ေတာင္တန္းၾကီးမ်ားကို ေတြ႔ျမင္
ႏွစ္သက္သေဘာက် သျဖင့္ ေနထိုင္ခြင့္ ျပဳပါရန္ ေလွ်ာက္ထားျပီး
ေနထိုင္ခြင့္ရသျဖင့္ ၄င္းတို႔၏ ေနရပ္ထား၀ယ္သို႔ ျပန္ျပီး
ေဆြမ်ိဳးသားခ်င္းမ်ားမွ မိသားစု ၃၆ စုကို စုစည္း၍ ေညာင္ေရႊသို႔ ျပန္လည္
ေရာက္ရွိလာသျဖင့္ ေစာ္ဘြား နန္းသဲ ေနရာတြင္ ေနထိုင္ခြင့္ျပဳေတာ္မူသည္။ နန္းသဲသည
ရွမ္းအသံထြက္ျဖင့္ နန္႔ဆိုင္း ဟုေခၚျပီး ေရၾကည္ေသာ သဲေခ်ာင္း ဟု အဓိပၸာယ္ရသည္။
ထိုမွ တျဖည္းျဖည္းႏွင့္ အင္းေလးကန္ ေဘး၀ဲယာသို႔ ပ်႔ံႏွ႔ံသြားသည္ဟု အမတ္ခ်ဳပ္
ဦးျငိမ္း၏ ေညာင္ေရႊျမိဳ႔ရာဇ၀င္ခ်ဳပ္တြင္ ေဖာ္ျပထားသည္။

အင္းေလးအင္းၾကီးသည္ ေရွးယခင္က အင္း(၄)ရြာဟု ေခၚဆိုေၾကာင္း သကၠရာဇ္ ၁၆၃၇ တြင္
သာလြန္မင္းတရားၾကီး လက္ထက္ ရွမ္းေဒသရွိျမိဳ႔ ေပါင္း ၁၇၅ ျမိဳ႔ကို ေဖာ္ျပရာတြင္
အင္း ၄ ရြာဟု ေဖာ္ျပထားပါသည္။ တဖန္ ၁၈၅၂ အင္းေလးစစ္တမ္းပုရပိုက္တြင္ အင္း ၄ ရြာ
ေငြခြႏ္မွဴးငစံတင္ အုပ္ခ်ဳပ္စီရင္သည္ ဟု ပါရွိသည္။ ေခတ္မ်ားေျပာင္း၍
ႏွစ္မ်ားၾကာလာေသာအခါ အင္း ၄ ရြာ မွ အင္းေလး ဟု ျဖစ္ေပၚဆင္းသက္ လာခဲ့သည္
ဟုယူဆမိပါသည္။

မူလအင္း ၄ ရြာသည္ (၁)ရြာၾကီးဗန္းပံဳ (၂)နန္းပန္ရြာ (၃)ေနာင္ေတာရြာ (၄)ဟဲယာရြာမ
တို႔ျဖစ္ပါသည္။ ေနာင္ေသာအခါ လူဦးေရ တိုးပြားလာျပီး အျခားရြာမ်ားေပၚထြန္း
လာၾကျခင္းျဖစ္ပါသည္။ ရြာၾကီးဗန္းဗံု ကို ရွမ္းအသံျဖင့္ ၀မ့္လံု ဟုေခၚဆိုျပီး
ရြာၾကီးဟု အဓိပၸာယ္ရပါသည္။ နန္းပန္ရြာ ကို ရွမ္းအသံထြက္ျဖင့္ နမ့္ပန္
ဟုေခၚဆိုျပီး ေရ၀ဲမ်ားရွိ၍ ေရမ်ား၀ဲကေတာ့ ထိုးေသာ ေနရာေဒသ ဟု အဓိပၸာယ္ရပါသည္။
ေနာင္ေတာရြာကို ရွမ္းအသံထြက္ျဖင့္ ေနာင္ေတာင္း ဟု ေခၚဆိုျပီး
ေရေမွာ္ေရညွိမ်ားရွိေသာ ေနရာ ေဒသ ဟု အဓိပၸာယ္ပါသည္။ ဟဲယားရြာမကို
ရွမ္းအသံထြက္ျဖင့္ ဟိုင္းယ ဟုေခၚဆိုျပီး ေဆးဖက္၀င္အပင္ မ်ား ေပါမ်ားေသာ ေနရာေဒသ
ဟု အဓိပၸာယ္ ရပါသည္။

အင္းေလးေဒသသည္ ေနာင္သားေခၚ အင္းသားမ်ား ႏွင့္ ရွမ္းမ်ား ၊ ဓႏုမ်ား ၊
ပအို၀္းမ်ား စုေပါင္းညီညာစြာ တည္ေထာင္၍ စည္းစည္းလံုးလံုးခ်စ္ခ်စ္ခင္ခင္ျဖင့္
ေရွးကာလမွပင္ စတင္ ေနထိုင္ခဲ့ၾကပါသည္။ ယဥ္ေက်းမႈ ၊ အႏုပညာ ၊ စာေပ ၊ လက္မႈ
ပညာမ်ားကို တစ္ဦးနွင့္ တစ္ဦး ဖလွယ္ရင္း အတူတကြ ၾကိဳးစားလာၾကသည္မွာ ယခု
တိုးတက္ေသာ အင္းေေလးေဒသ ျဖစ္ေပၚလာသည္အထိ ျဖစ္ပါသည္။

အင္းသူအင္းသားတို႔၏ ဇြဲလံု႔လႏွင့္ ဥာဏ္ပညာမွာ သူမတူထူးျခားစြမး္ရည္ျမင့္မား
လွေပသည္။ ေရတြင္ ေနထို္င္၍ သီးႏွံမ်ားကို ကြ်န္းေမ်ာမ်ားျဖင့္ စိုက္ပ်ိဳး၍
ရွမ္းျပည္နယ္ သာမက ျမန္မာႏိုင္ငံတစ္ႏိုင္ငံလံုး သို႔ ေရာင္းခ်
ႏိုင္စြမ္းရွိပါသည္။ အင္းသီး ဟုေျပာလိုက္လ်င္ ခရမ္းခ်ဥ္သီးကို မသိူမရွိေပ။
လက္မႈ ပညာ အေနျဖင့္လည္း အင္းပိုးထည္မွသည္ အင္းေလးလြယ္အိတ္ ၊ အင္းေလးပင္နီ
ဖ်င္ထည္မ်ားသည္ ျမန္မာႏိုင္ငံကို ေက်ာ္ျပီး ကမ ၻာတလႊားတိုင္ေက်ာ္ၾကား လွေပသည္။
စာေပေလာကတြင္လည္း ေရွးျမန္မာမင္းမ်ားလက္ထက္မွ စတင္၍ စာဆိုေတာ္ထြက္ ထင္ၾကီးမွသည္
ယခုတိုင္ ေညာင္ေရႊအင္းေလးေဒသမွ စာေရးဆရာ ကဗ်ာဆရာမ်ား အလြန္ေပါမ်ားစြာ ရွိခဲ့ ၊
ရွိေနဆဲ ျဖစ္ပါသည္။ ထိုသို႔ ဘက္စံုအဘိုးထိုက္ အဘိုးတန္ေသာ ေနရာ
ေဒသအင္းေလးကန္ၾကီး မၾကာမီ ေပ်ာက္ကြယ္သြားေတာ့မည္ ၊ လူထုမေနႏိုင္ ၊
စိုက္ပ်ိဳးေရး မလုပ္ႏိုင္သည့္ ရႊံႏြံထူထပ္ေသာကိုင္းေတာမ်ား ဖံုးလႊမ္းေနေသာ
ေနရာၾကီးတစ္ခု ျဖစ္သြားမည္ ဆိုလ်င္ ေနာင္လာေနာက္သား မ်ိဳးဆက္သစ္ မ်ားအတြက္
ရင္ေလးဖြယ္ရာ အတိပင္ ျဖစ္ေပေတာ့သည္။

အင္းေလး၏ ကံၾကမၼာ
လူသားနွင့္ သဘာ၀ေတာေတာင္ေရေျမ တို႔၏ ပဋိပကၡကား ကမ ၻာႏွင့္ အ၀ွမ္းၾကံဳေတြ႔ေနရေသာ
အဆံုးမသတ္ႏိုင္သည့္ အားျပိဳင္မႈျဖစ္သည္။ အင္းေလးကန္ ႏွင့္ ၄င္း၏
ပတ္၀န္းက်င္သည္လည္း လူသားတို႔ ဖန္တီးေနေသာ ေဘးအႏၱရာယ္ ေအာက္ေရာက္ေနသည္ဟုဆိုလ်င္
မမွားႏိုင္ေပ။ ဟိုယခင္ေရွးခတ္၌ အင္းေလးေဒသ ၀န္းက်င္တြင္ လူေနအိမ္ေျခ နည္းပါးကာ
ေရျခံမ်ား ကြ်န္းေမ်ာစိုက္ခင္းမ်ား မထြန္းကား ေသးေပ။ ေဘးဘယ္ညာႏွင့္ ေျမာက္ဖက္မွ
စီး၀င္ေသာ ေရေခ်ာင္းေရေျမာင္းမ်ားသည္ သစ္ေတာ သစ္ပင္ ထူထပ္ ၍
ေရစီးေရလာအားေကာင္းသည္။ သစ္ျမစ္မ်ားသစ္ပင္မ်ားေၾကာင့္ ႏွဳန္းပါ၀င္မႈ
အားနည္းနည့္အတြက္ ေရေခ်ာင္းမ်ားၾကည္လင္ ၍ အင္းေလးကန္ၾကီး သို႔ ေရ
စီး၀င္မႈအားေကာင္းခဲ့သည္။

၁၉၁၅ ခုႏွစ္ခန္႔တြင္ ေညာင္ေရႊျမိဳ႔ မွ က်ီးျဖဴကန္ သို႔ က်ီးျဖဴေခ်ာင္းျဖင့္
ေရလမ္းေဖာက္ခဲ့သည္မွာ က်ီးျဖဴကန္မွ နမ့္ပန္ရြာ အထိျဖစ္သည္။ က်ီးျဖဴကန္ကို
ဆည္တည္ေဆာက္၍ အျပီးတြင္ ေညာင္ေရႊေစာ္ဘြားၾကီး ဆာေစာေမာင္သည္ ေညာင္ေရႊမွ
က်ီးျဖဴကန္ ေခ်ာင္းအတိုင္း ဆြဲေလွမ်ားျဖင့္ ေစာ္ဘြားၾကီး၏ စီးေတာ္ေလွကို ဆြဲကာ
ကန္ဖြင့္ပြဲ က်င္းပခဲ့သည္။ က်ီးျဖဴကန္၌ ျပိဳင္ေလွ ၂၄ စင္းပါ၀င္ေသာ ေလွ
ျပိဳင္ပြဲက်င္းပခဲ့ေၾကာင္း လည္း မွတ္သားရပါသည္။

အင္းေလးေဒသသည္ ေနာင္သားေခၚ အင္းသားမ်ား ႏွင့္ ရွမ္းမ်ား ၊ ဓႏုမ်ား ၊ ပအို၀္းမ်ား စုေပါင္းညီညာစြာ တည္ေထာင္၍ စည္းစည္းလံုးလံုးခ်စ္ခ်စ္ခင္ခင္ျဖင့္ ေရွးကာလမွပင္ စတင္ ေနထိုင္ခဲ့ၾကပါသည္။ ယဥ္ေက်းမႈ ၊ အႏုပညာ ၊ စာေပ ၊ လက္မႈ ပညာမ်ားကို တစ္ဦးနွင့္ တစ္ဦး ဖလွယ္ရင္း အတူတကြ ၾကိဳးစားလာၾကသည္မွာ ယခု တိုးတက္ေသာ အင္းေေလးေဒသ ျဖစ္ေပၚလာသည္အထိ ျဖစ္ပါသည္။

အင္းသူအင္းသားတို႔၏ ဇြဲလံု႔လႏွင့္ ဥာဏ္ပညာမွာ သူမတူထူးျခားစြမး္ရည္ျမင့္မား လွေပသည္။ ေရတြင္ ေနထို္င္၍ သီးႏွံမ်ားကို ကြ်န္းေမ်ာမ်ားျဖင့္ စိုက္ပ်ိဳး၍ ရွမ္းျပည္နယ္ သာမက ျမန္မာႏိုင္ငံတစ္ႏိုင္ငံလံုး သို႔ ေရာင္းခ် ႏိုင္စြမ္းရွိပါသည္။ အင္းသီး ဟုေျပာလိုက္လ်င္ ခရမ္းခ်ဥ္သီးကို မသိူမရွိေပ။ လက္မႈ ပညာ အေနျဖင့္လည္း အင္းပိုးထည္မွသည္ အင္းေလးလြယ္အိတ္ ၊ အင္းေလးပင္နီ ဖ်င္ထည္မ်ားသည္ ျမန္မာႏိုင္ငံကို ေက်ာ္ျပီး ကမ ၻာတလႊားတိုင္ေက်ာ္ၾကား လွေပသည္။ စာေပေလာကတြင္လည္း ေရွးျမန္မာမင္းမ်ားလက္ထက္မွ စတင္၍ စာဆိုေတာ္ထြက္ ထင္ၾကီးမွသည္ ယခုတိုင္ ေညာင္ေရႊအင္းေလးေဒသမွ စာေရးဆရာ ကဗ်ာဆရာမ်ား အလြန္ေပါမ်ားစြာ ရွိခဲ့ ၊ ရွိေနဆဲ ျဖစ္ပါသည္။ ထိုသို႔ ဘက္စံုအဘိုးထိုက္ အဘိုးတန္ေသာ ေနရာ ေဒသအင္းေလးကန္ၾကီး မၾကာမီ ေပ်ာက္ကြယ္သြားေတာ့မည္ ၊ လူထုမေနႏိုင္ ၊ စိုက္ပ်ိဳးေရး မလုပ္ႏိုင္သည့္ ရႊံႏြံထူထပ္ေသာကိုင္းေတာမ်ား ဖံုးလႊမ္းေနေသာ ေနရာၾကီးတစ္ခု ျဖစ္သြားမည္ ဆိုလ်င္ ေနာင္လာေနာက္သား မ်ိဳးဆက္သစ္ မ်ားအတြက္ ရင္ေလးဖြယ္ရာ အတိပင္ ျဖစ္ေပေတာ့သည္။

အင္းေလးကန္၏ ကန္ေဘာင္ရိုးသဖြယ္ ေညာင္ေရႊျမိဳ႔နယ္ အေရွ႔ႏွင့္ အေနာက္ ၊
ေတာင္ႏွင့္ေျမာက္ ေတာင္တန္းၾကီးမ်ားက စီတန္းကာရံလ်က္ ရွိပါသည္။ ကန္ၾကီးအတြင္း
သို႔ စီး၀င္ေသာ ေခ်ာင္းေျမာင္း မ်ားမွလည္း အလြန္မ်ားျပားလွသည္။
ထိုေခ်ာင္းေျမာင္းမ်ားမွ ေရႏွင့္ ႏုန္းေျမႏုမ်ား ၊ ေျမဆီေျမၾသဇာမ်ားကို
ေပးေ၀ျခင္းျဖင့္ လူထုကို အက်ိဳးျပဳ၏။ သို႔ေသာ္ ေတာင္တန္းမ်ား၌ သစ္ပင္သစ္ေတာမ်ား
နည္းပါးလာသည့္အတြက္ ေျမဆီေျမၾသဇာကင္းမဲ့ေသာ ေျမနီေျမေစးမ်ားသည္
အင္းေလးကန္ၾကီးႏွင့္ လူထု အက်ိဳးျပဳျခင္းထက္ တိမ္ေကာပေပ်ာက္ရန္ အတြက္သာ
ျဖစ္လာေတာ့သည္။

Labels: First histories-II

Blackpenny stamp
*****************************

***************************

တံဆိပ္ေခါင္း စတင္ မေပၚေပါက္မီ ကာလမ်ားက စပို႔ခကိုျပည္သူလူထုကေငြသားျဖင့္ေပးေဆာင္ခဲ့ၾကရသည္။ ထိုစဥ္အခါ ကာလမ်ားက စာပို႔ခကို လိပ္စာ႐ွင္က ေပးေဆာင္သည့္ အေလ့အထ ႐ွိခဲ့ၾကသည္။ က်သင့္ေငြကို အကြာအေ၀းႏွင့္ စာ႐ြက္ အေရအတြက္ေပၚ မူတည္၍ တြက္ခ်က္ခဲ့ျပီး စရိတ္မွာလည္း ျမင့္မားခဲ့ၾကသည္။ ဤသို႔ ေပးေဆာင္ရာ၌ လိပ္စာ႐ွင္က ျငင္းဆိုသည့္ ျပႆနာမၾကာခဏေပၚေပါက္ခဲ့သည္။ဤသို႔ျဖင့္ေပးပို႔သူက စာပို႔ခကို ေပးေဆာင္သည့္စနစ္ကို တျဖည္းျဖည္း စတင္က်င့္သံုးလာခဲ့ၾကရာ အမ်ားစုက ႀကိဳတင္ေပးရသည္ဟု ယူဆသျဖင့္ အစ ပိုင္းတြင္ မႀကိဳက္ႏွစ္သက္ခဲ့ၾကေပ။
၁၉ ရာစု ေစာေစာပိုင္း ေရာက္လာေသာအခါ ဆာဒီးနီးယန္း အစိုးရက စာပို႔ခေပးျပီးေၾကာင္း စာတိုက္ အမွတ္အသားကို တီထြင္ခဲ့သည္။ ထိုအမွတ္အသား၏ အမည္မွာ " Cavallini " ျမင္းတပ္ဟူ၍ ျဖစ္ျပီး ျမင္းစီး စစ္သည္ပံု ျဖစ္သည္။
စာပို႔တံဆိပ္ေခါင္း၏ တကယ့္အစမွာမူ ၁၈၄၀ ခုႏွစ္တြင္ စြဲကပ္ႏိုင္ေသာ စကၠဴကေလး တစ္ခုအျဖစ္ေပၚေပါက္ လာခဲ့သည္။ အဆိုပါ အေတြးအျမင္သစ္ကို စတင္ရ႐ွိခဲ့သူမွာအဂၤလန္ႏိုင္ငံသားဆာ႐ိုလန္ဟီးလ္Sir Rowland Hill ျဖစ္သည္။၄င္း၏ အဆိုမွာ" ေနာက္ေက်ာဘက္တြင္ ေကာ္ေစးသုတ္ထားျပီး အနည္းငယ္မွ်ေသာအစိုဓါတ္ ကေလးေပးလိုက္႐ံုႏွင့္စာတစ္ေစာင္၏ေနာက္ေက်ာဘက္တြက္ကပ္ထားလိုက္ႏိုင္သည့္စကၠဴအပိုင္းအစကေလး
ကို သံုးစြဲ႐ံုျဖင့္ အခက္အခဲမ်ားကို ဖယ္႐ွားေပးႏိုင္မည္ " ဟူ၍ ျဖစ္သည္။
ျဗိတိန္စာတိုက္သည္ ၁၈၄၀ခုႏွစ္ ေမလတြင္ " Blackpenny " အမည္႐ွိ အနက္ေရာင္ တပဲနိတန္တံဆိပ္ ေခါင္းကို ဆာ႐ိုလန္ဟီးလ္၏ ေထာက္ခံခ်က္အရ ကမၻာေပၚတြင္ ပထမဦးဆံုး ထုတ္ေ၀ခဲ့သည္။ တပဲနိတန္ စာပို႔ စနစ္ႏွင့္ တပဲနိတန္ အနက္ေရာင္ တံဆိပ္ေခါင္းေလးသည္ စာတိုက္စနစ္တစ္ခုလံုးကို ေျပာင္းလဲေစခဲ့သည္။ ၀ိတိုရိယ ဘုရင္မ၏ ဦးေခါင္းပံု႐ိုက္ႏွိပ္ထားေသာ စပို႔တံဆိပ္ေခါင္းသည္ အေသးငယ္ဆံုးေသာေငြကဲ့သို႔ တန္ဖိုး ႐ွိသည့္ စကၠဴအျဖစ္ ကမၻာေပၚ တြင္ စတင္ ေပၚေပါက္လာခဲ့ေပေတာ့သည္။

Labels: First histories-II

In Search of Chin Identity
A Study in Religion, Politics and Ethnic Identity in Burma
Lian H. Sakhong

ISBN 978-87-91114-15-1
2003, 352 pp., illus.

* First in-depth study on Chin nationalism and Christianity.
* Contains valuable data on the Chin and their role in the history of Burma.
* Provides a clear analysis of the close relationship between religion, ethnicity and nationalism.

Prior to British annexation in 1896, Chinram was an independent country ruled by traditional tribal and local chiefs. Annexation saw the land divided between India and Burma and Chin society abruptly transformed, not least by the arrival of Christian missionaries. The conversion of the Chin to Christianity from traditional locally based Chin religion had unintended consequences as the Chin became involved in Burmese independence movements. They began to articulate their own Christian traditions of democracy and assert a burgeoning self-awareness of their own national identity. Moreover, the church has taken a key role in the struggle of Chin liberation movements in Burma and India. Just how Christianity has provided the Chin people with a means of preserving their national identity in the midst of multi-ethnic and multi-religious environments is the main focus of this study. Written by an exiled former Secretary General of the Chin National League for Democracy, the book also contains valuable data on the Chin and their role in the history of Burma, and provides a clear analysis of the close relationship between religion, ethnicity and nationalism.

မန္မာျပည္ရဲ႕ အေစာပိုင္းကာလ ခ်င္းလူ႕အဖြဲ႕အစည္းဟာ လူမ်ဳိးႏြယ္စု (၆) စု၊ မ်ဳိးႏြယ္စုငယ္ (၆၃) စု၊ ထိုမ်ဳိးႏြယ္စု အေရအတြက္နီးပါး႐ိွတ႔ဲ ေဒသသံုးဘာသာ စကားမ်ားန႔ဲ ဖြဲ႕စည္းထားတဲ့ ကြဲျပားေနတ႔ဲ လူမ်ဳိးႏြယ္စု လူ႕အဖြဲ႕အစည္း ျဖစ္တယ္။ ဒါေပမယ္႔ ေနာက္ပိုင္းမွာ ခရစ္ယာန္ဘာသာအေပၚအေျခခံတ႔ဲ တူညီတဲ့ အမ်ဳိးသားေရးလကၡဏာတရပ္ကို အခိုင္အမာေျပာဆိုရင္း စုစည္းညီညြတ္တဲ့ ေခတ္သစ္ လူမ်ဳိးစုတခုအသြင္ ေျပာင္းလဲခဲ႔တယ္။ ဒီေန႔ေခတ္ျမန္မာႏိုင္ငံ႐ိွ ခ်င္းတိုင္းရင္းသား ၈၀ ရာခိုင္ႏႈန္းဟာ ခရစ္ယာန္ဘာသာ၀င္ေတြ ျဖစ္တယ္။

လီရန္ အိတ္ခ်္ ဆပ္ေခါင္ (Lian H. Sakhong) ေရးသားတ႔ဲ ခ်င္းတိုင္းရင္းသား တို႔ရဲ႕ ဇာတိလကၡဏာ႐ွာပံုေတာ္ - ဘာသာေရး၊ ႏိုင္ငံေရး န႔ဲ လူမ်ဳိးေရး လကၡဏာ တို႕ကိုေလ႔လာၿခင္း စာအုပ္ဟာ ဒီေျပာင္းလဲမႈကို ဆန္းစစ္ ေလ႔လာထားၿပီး လြတ္လပ္ေရးရၿပီးကတည္းက ဘာသာေရး၊ လူမ်ဳိးေရးနဲ႔ႏိုင္ငံေရးတို႔ တခုန႔ဲတခု ဘယ္လို ဆက္စပ္ေရာယွက္ေနၾကတယ္ဆိုတာ ကြၽန္ေတာ္တို႔ကို ပိုမိုနားလည္ သေဘာေပါက္ေစပါတယ္။

ကိုလိုနီေခတ္အႀကိဳ ခ်င္းလူ႕အဖြဲ႕အစည္းမွာ ႏိုင္ငံေရးန႔ဲဘာသာေရးအာဏာဟာ ထပ္တူထပ္မွ်ျဖစ္ၿပီး မ်ဳိးႏြယ္စုအႀကီးအကဲမ်ားန႔ဲ ျမင္႔ၿမတ္ေသာေဆြမ်ဳိးစု၀င္ ေတြရဲ႕ လက္ထဲမွာသာ ႐ိွၾကတယ္။ ႐ိုးရာနတ္ဘုရားမ်ားဟာ အိမ္ေထာင္စုမ်ားႏွင္႔ ေဆြမ်ဳိးစုမ်ားကို ကာကြယ္ေစာင္႔ေ႐ွာက္ ၾကၿပီး နတ္ဆိုးမ်ား မလာႏိုင္ေအာင္ လည္း တားဆီးေပးတယ္။ ကံေကာင္းျခင္းကို သယ္ေဆာင္လာၿပီး ၾကမၼာဆိုးကို ေမာင္းထုတ္ဖို႔ရန္အတြက္ နတ္ဘုရားမ်ားကို တိရစာၦန္မ်ားန႔ဲ ယာဇ္ပူေဇာ္ရန္ လိုအပ္တယ္။ ဘာသာေရးအရ သန္႔႐ွင္း စင္ၾကယ္တယ္လို႕ယူဆထားတ႔ဲ ျမင့္ျမတ္ တ႔ဲေဆြမ်ဳိးႏြယ္စုမ်ားမွ အႀကီးအကဲမ်ားက ျပဳလုပ္တဲ့ ဘာသာေရးဆုေတာင္းပြဲ မ်ားဟာ ဆုေတာင္းပြဲအတြက္ အခြန္အခ ေကာက္ခံရန္ အခါအခြင့္ျဖစ္တယ္။ ရ႐ိွတဲ႔ဓနဥစၥာကို ျပန္လည္ခြဲေ၀ျဖန္႔ျဖဴးဖို႔နဲ႔ သူတို႔ရဲ႕ လူ႔က်င္႔၀တ္ဆိုင္ရာ အခြင္႔အာဏာကို ျပသဖို႔အတြက္ မ်ဳိးႏြယ္စုအႀကီးအကဲမ်ားဟာ ရြာသူရြာသားေတြအတြက္ ဘာသာေရးအထိမ္းအမွတ္ စားပြဲေသာက္ပြဲမ်ား စီစဥ္က်င္းပေပးေလ႔႐ိွတယ္။

ေ႐ွး႐ိုးစဥ္လာ ခ်င္းလူ႔အဖြဲ႔အစည္းကို တင္းတင္းက်ပ္က်ပ္ ခြဲျခားထားတယ္။ ထိပ္ဆံုးအလႊာမွာ အဓိကအားျဖင္႔ မ်ဳိးႏြယ္စုထဲမွ ေပါက္ဖြားလာတဲ့ ေဆြမ်ဳိးစုမ်ားန႔ဲ ေအာက္ဆံုးအလႊာက စစ္ပြဲမွာ ဖမ္းဆီးမိတဲ့ ဒါမွမဟုတ္ ေႂကြးမဆပ္ႏိုင္တာေႀကာင္႔ ေက်းကြၽန္အျဖစ္ ေနၾကရသူမ်ား ျဖစ္တယ္။ ေဒသခံေတြဟာ အျပင္လူစိမ္းေတြကို အၿမဲတမ္းသံသယ႐ိွၾကၿပီး သူတို႔နဲ႔ မၾကာခဏ တိုက္ပြဲျဖစ္ပြားေလ႔႐ိွတယ္။ ဒါေၾကာင္႔ ဘယ္လူမ်ဳိးစုအႀကီးအကဲကမွ ခ်င္းလူမ်ဳိးစုအားလံုးကို အုပ္ခ်ဳပ္ႏိုင္ဖို႕ သူတို႔ရဲ႕ ၾသဇာအာဏာကို ခ်ဲ႕ထြင္ႏိုင္ျခင္း မ႐ိွခဲ႔ပါဘူး။

၁၈၇၁ ခုႏွစ္မွာ အႀကိမ္ႀကိမ္ျဖစ္ပြားေနတဲ့ တိုက္ပြဲမ်ားန႔ဲ ေက်းကြၽန္စံနစ္က်င္႔သံုးျခင္းကို အဆံုးသတ္ေစဖို႔ ၿဗိတိသွ်တို႔က ခ်င္းေဒသအေနာက္ဖက္ပိုင္းကို က်ဴးေက်ာ္သိမ္းပိုက္ခ႔ဲတယ္။ ယခုအခါ လူ႐ီွး လို႔ လူသိမ်ားတ႔ဲေဒသျဖစ္တယ္။ ဒါေပမယ္႔ ျမန္မာျပည္ရဲ႕ ေနာက္ဆံုးဘုရင္ကို အိႏိၵယသို႔ ျပည္ႏွင္ဒဏ္ေပးၿပီးေနာက္ ဆယ္စုႏွစ္တခုခန္႔အၾကာ ပုန္ကန္ထႂကြမႈကို
ၿငိမ္၀ပ္ပိျပားသြားေအာင္ႏွိမ္ႏွင္းတ႔ဲ ၿဗိတိသွ်တို႕ရဲ႕စစ္ဆင္ေရးကို ခ်င္းေတာင္တန္းေဒသမွာ အျပင္းအထန္ခုခံတြန္းလွန္ရာမွ ခ်င္းလူမ်ဳိးေတြ ညီညြတ္ခ႔ဲၾကတယ္။ ဒါေပမယ္႔ ဒီေလာက္န႔ဲမရခ႔ဲပါဘူး။ ၿဗိတိသွ်တို႔ဟာ ရြာေတြန႔ဲ ရိကၡာ သိုေလွာင္ရာေနရာ ေတြကို မီး႐ိႈ႕ ၿပီး လယ္ယာလုပ္ငန္းေတြကို ဖ်က္ဆီးခ႔ဲတယ္။ ခ်င္းေတာင္တန္းေဒသကို ထိန္းခ်ဳပ္ႏိုင္ခ႔ဲတယ္။

၁၈၈၈ ခုႏွစ္ေလာက္မွာ ပထမဆံုး ႏွစ္ျခင္းခရစ္ယာန္သာသနာျပဳအဖြဲ႕မ်ား ၀င္ေရာက္လာေတာ့ ခ်င္းတိုင္းရင္းသားတို႔ ေနာက္တႀကိမ္ ခုခံၾကျပန္တယ္။ အထူးသျဖင္႔ ဘာသာတရားအသစ္က သူတို႔ရဲ႕အာဏာကို ေလ်ာ႔ပါးသြားေအာင္လုပ္မွာကို ေၾကာက္႐ံြ႕ၾကတ႔ဲ ခ်င္းတိုင္းရင္းသားအႀကီးအကဲမ်ားန႔ဲ အခြင္႔ထူးခံ ေဆြမ်ဳိးႏြယ္စုမ်ားက ခုခံၾကျခင္းျဖစ္တယ္။ ခ်င္းတိုင္းရင္း သားေတြဟာ နာမက်န္းျဖစ္မႈန႔ဲ ကံၾကမၼာဆိုးမ်ားမွ အကာအကြယ္ေပးတ႔ဲ သူတို႔ရဲ႕ဘာသာေရးဆုေတာင္းပြဲမ်ားကို စြန္႔လႊတ္ဖို႔ မလိုလားၾကဘူး။ အႀကီးအကဲမ်ားက ဘာသာေျပာင္းသြားသူမ်ားကို ခရစ္ယာန္ဘာသာကို ခ်က္ခ်င္း စြန္႔လႊတ္ဖို႕ ဖိအားေပး ၾကတယ္။ သူတို႔က သူတို႔ရဲ႕ကေလးေတြအတြက္ ႏွစ္ျခင္းခရစ္ယာန္က ဖြင္႔တ႔ဲ စာသင္ေက်ာင္းအသစ္မ်ားကိုေတာ႔ သေဘာ က်တယ္။ ဒါေပမယ္႔ ၿဗိတိသွ်တို႔က ပထမဦးဆံုး ၀င္လာတ႔ဲ ခရစ္ယာန္သာသနာျပဳအဖြဲ႕မ်ားကို စစ္ေရးအကာအကြယ္ ေပးရေလာက္ေအာင္ မုန္းတီးမႈေတြက ႐ိွေနဆဲပါ။

၁၉၁၇ ခုႏွစ္မွ ၁၉၁၉ ခုႏွစ္အထိ ၿဗိတိသွ်တို႕ဟာ ပိုမိုေပ်ာ႔ေပ်ာင္းတ႔ဲ ခ်ည္းကပ္မႈကိုက်င္႔သံုးၿပီး လူမ်ဳိးစု အႀကီးအကဲမ်ားရဲ႔ အခြင္႔အာဏာကိုလည္း စတင္ အသိအမွတ္ျပဳလာတယ္။ ခ်င္းဘာသာစကားကို စာသင္ေက်ာင္းမ်ားမွာ သံုးစြဲဖို႔ ခြင္႔ျပဳခ႔ဲတယ္။ ခရစ္ယာန္ဘာသာ ျပန္႔ပြားေရးအတြက္ မ်ဳိးေစ႔ခ်ခ႔ဲတယ္။ ရင္းႏွီးကြၽမ္း၀င္ၿပီးသား ဘာသာစကားန႔ဲ အကၡရာတို႔ကို ေပါင္းစပ္မႈ၊ ေခတ္သစ္ပညာေရးစနစ္န႔ဲ တိုးပြားမ်ားျပားလာတ႔ဲ ခ်င္းတိုင္းရင္းသား ဓမၼဆရာမ်ားက ခ်င္းတိုင္းရင္းသားအထက္တန္းလႊာ မ်ားန႔ဲ ပထမကမၻာစစ္အတြင္းက ျပင္သစ္႐ိွ ၿဗိတိသွ်တပ္မွာ စစ္မႈထမ္းခ႔ဲႀကသူမ်ားအၾကား ခရစ္ယာန္ဘာသာ ျပန္႔ပြား လာေအာင္ အကူအညီေပးခ႔ဲတယ္။

လီယန္ဆပ္ေခါင္ဟာ ဘာသာကူးေၿပာင္းမႈျဖစ္စဥ္ကို ခြဲၿခမ္းစိတ္ျဖာေလ့လာသံုးသပ္ၿပီး အခုလို ေကာက္ခ်က္ခ်ခ႔ဲတယ္။ ခရစ္ယာန္ဘာသာကို ကူးေျပာင္းျခင္းဟာ နတ္ဘုရားမ်ားကို ၀တ္ျပဳဆုေတာင္းတ႔ဲ လမ္းေဟာင္းကေန ခြဲထြက္လိုက္သလို ျဖစ္ေပမယ္႔ ေဒသခံေတြရဲ႕ တန္ဖိုးထားမႈမ်ားကို လက္ခံက်င္႔သံုးဖို႔ ခ်င္းခရစ္ယာန္ဘာသာကို တိုင္းရင္းဘာသာမႈၿပဳခ႔ဲတယ္။

ခ်င္းတိုင္းရင္းသားတို႔ရဲ႕ ဖန္ဆင္း႐ွင္ဘုရား သခင္က အႀကီးျမတ္ဆံုးတန္ခိုး႐ွင္အျဖစ္ သူတို႔ကို ေစာင္႔ေ႐ွာက္ေပးေနတ႔ဲ နတ္ဘုရားမ်ားေနရာမွာ အစားထိုး၀င္ေရာက္ခ႔ဲတယ္။ ယစ္ပူေဇာ္ပြဲမ်ားကို ဘာသာေရးတရားပြဲမ်ားန႔ဲ ၀တ္ျပဳဆုေတာင္းပြဲ မ်ားက အစားထိုးခ႔ဲတယ္။ ခ်င္းတိုင္းရင္းသားမ်ားအေပၚ သာသနာျပဳအဖြဲ႔မ်ားရဲ႕ ႏိုင္႔ထက္စီးနင္း အျပဳအမူမ်ားန႔ဲ ဘာသာေရး ယံုၾကည္မႈမ်ား ျပန္႔ပြားေအာင္ ခ်င္းတိုင္းရင္းသား အထက္တန္းလႊာမ်ားအေပၚ သူတို႔ရဲ႕ အျမတ္ထုတ္မႈေတြ႐ိွေပမယ္႔ တည္ေဆာက္ထားၿပီးသား ဓေလ႔ထံုးစံမ်ား၊ ယံုၾကည္မႈမ်ားန႔ဲ လိုက္ေလ်ာညီေထြျဖစ္ေစရန္န႔ဲ မ်ဳိးႏြယ္စုအေပၚ အေျခခံတဲ႔ စုစည္းမႈမ်ဳိးကို ေက်ာ္လြန္တ႔ဲ လူမ်ဳိးေရးလကၡဏာသစ္တရပ္ကို ပံုေဖာ္ႏိုင္ရန္ ခရစ္ယာန္ဘာသာကို ျပင္ဆင္ေျပာင္းလဲ ခ႔ဲတယ္။

ျမန္မာျပည္ လြတ္လပ္ေရးရဖို႕နီးကပ္လာခ်ိန္မွာ တိုင္းျပည္ရဲ႕အနာဂတ္ကို အဆံုးအျဖတ္ေပးမယ္႔ ႐ႈပ္ေထြးခက္ခဲတဲ႔ ေစ႔စပ္ ညိႇႏိႈင္းပြဲမ်ားအတြက္ ခ်င္းတိုင္းရင္းသားတို႔ ျပင္ဆင္မထားခ႔ဲပါဘူး။ ေနာက္ဆံုးေတာ႔ ဗဟိုအစိုးရအသစ္ထံမွ စီးပြားေရး အေထာက္အပံ့ေပးရမယ္ဆိုတ႔ဲ စည္းကမ္းခ်က္န႔ဲ ခ်င္းတိုင္းရင္းသားကိုယ္စားလွယ္မ်ား ျမန္မာႏိုင္ငံအတြင္း ပါ၀င္ရန္ ေ႐ြးခ်ယ္ခ႔ဲၾကတယ္။ ၁၉၄၈ ခုႏွစ္တြင္ ယခုလက္႐ိွ ခ်င္းျပည္နယ္ရဲ႕ ေခတ္သစ္နယ္နိမိတ္ကို ေရးဆြဲခဲ့ၾကတယ္။

လြတ္လပ္ေရးရၿပီးေနာက္ပိုင္း တိုင္းရင္းသားလူမ်ဳိးႏြယ္စုအားလံုး စုစည္းညီညြတ္တ႔ဲ ဗမာ အမ်ဳိးသားေရး လကၡဏာသစ္ တရပ္ကို ထူေထာင္ရန္ ၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ဦးႏုဟာ ဗုဒၶဘာသာကို ႏိုင္ငံေတာ္ ဘာသာအျဖစ္ အဆိုျပဳခ႔ဲတယ္။ ဒီအဆိုျပဳခ်က္ကို ျမန္မာႏိုင္ငံကို လူမ်ဳိးေရးပဋိပကၡမ်ား၊ အျမင္က်ဥ္းတ႔ဲ အမ်ဳိးသားေရး၀ါဒန႔ဲ ဆယ္စုႏွစ္ (၅) စုၾကာခ႔ဲၿပီးျဖစ္တ႔ဲ ျပည္တြင္းစစ္ဆီ အဆံုး၌ ဦးတည္ေစတ႔ဲ ဘာသာေရးအစြန္းေရာက္ ယံုၾကည္မႈရဲ႕ ကနဦးအစအျဖစ္ သတ္မွတ္တယ္လို႔ လီယန္ဆပ္ေခါင္က ေရးသားခ႔ဲတယ္။

ဒါေပမယ့္လည္း ခ်င္းလူမ်ဳိးမ်ားရဲ႕ႏိုင္ငံသားျဖစ္မႈ အဓိကအဂၤါရပ္ေတြအျဖစ္န႔ဲ ေခတ္သစ္ အယူအဆေတြျဖစ္တ႔ဲ ႏိုင္ငံ၊ လူမ်ဳိး န႔ဲ ေနထိုင္မႈဘ၀ စတာေတြန႔ဲ အလားတူတ႔ဲ ရမ္၊ မီဖန္း န႔ဲ ဖန္ဂလန္ စတ႔ဲ အစဥ္အလာ ဓေလ႔ထံုးစံ အယူအဆမ်ားကိုလည္း အသံုးျပဳခ႔ဲၾကတယ္။

‘ဒီေန႔ေခတ္မွာ ခရစ္ယာန္ခ်င္းတိုင္းရင္းသားေတြဟာ ျမန္မာစစ္အစိုးရရဲ႕ ခြဲျခားဆက္ဆံျခင္းကို ခံေနၾကရတယ္။ ျမန္မာ စစ္တပ္က ဘုရား႐ိွခိုးေက်ာင္းမ်ားကို ဖ်က္ဆီး၊ လက္၀ါးကပ္တိုင္မ်ားကို ဖယ္႐ွားပစ္တယ္။ ခရစ္ယာန္ဘာသာ၀င္ေတြကို ဗုဒၶဘာသာထဲ အတင္းအက်ပ္သြတ္သြင္းတယ္။ ေစတီပုထိုးတည္ေဆာက္တ႔ဲ ေနရာမွာ အတင္းအဓမၼ လုပ္အားေပး ေစခိုင္းတယ္။

ဒီစာအုပ္ဟာ မၾကာခင္ကာလက ျဖစ္ေပၚတိုးတက္မႈေတြ ပါ၀င္ျခင္းမ႐ိွပါဘူး။ ဒါေပမယ္႔ ခ်င္းတိုင္းရင္းသားေတြ ခရစ္ယာန္ ဘာသာတရားအေပၚအေျခခံတ႔ဲ အမ်ဳိးသားေရးလကၡဏာကို ဘယ္လိုဖြဲ႕စည္းထူေထာင္ခဲ႔တယ္ဆိုတ႔ဲ သမိုင္းေနာက္ခံ အေသးစိတ္ အခ်က္အလက္မ်ားကို စာဖတ္သူမ်ားအား ေပးစြမ္းႏိုင္ခ႔ဲပါတယ္။

စာေရးသူဟာ ေလးနက္တ႔ဲလူမႈအေဆာက္အအံု အေျပာင္းအလဲမ်ားန႔ဲ ရင္ဆိုင္ရတ႔ဲအခါ ထိန္းသိမ္းရမယ္႔ ဆက္စပ္မႈကို အေလးထားေဖာ္ျပရန္အတြက္ လူမ်ဳိးန႔ဲႏိုင္ငံသားဆိုင္ရာ အေၾကာင္းအရာမ်ားကို ခ်န္လွပ္ထားတယ္။ ခ်င္းတိုင္းရင္းသား မ်ားရဲ႕ ကိုလိုနီေခတ္အႀကိဳ သမိုင္းန႔ဲပတ္သက္ၿပီး သုေတသနေတြ ပိုမိုျပဳလုပ္ ႏိုင္ပါေသးတယ္။ အထူးသၿဖင္႔ ခ်င္းန႔ဲဗမာ ေတာ္၀င္မ်ဳိးႏြယ္စုမ်ားအၾကား အျပန္အလွန္ဆက္သြယ္မႈမ်ားအေၾကာင္း သုေတသန ျပဳႏိုင္ပါတယ္။ ဒါေပမယ္႔ ခ်င္းတိုင္းရင္းသားေတြရဲ႕ ဇာတိလကၡဏာ ႐ွာပံုေတာ္ ဟာ ေခတ္သစ္စစ္အစိုးရ အုပ္ခ်ဳပ္တ႔ဲ ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ ႐ႈပ္ေထြးၿပီး ရက္စက္ၾကမ္းၾကဳတ္တ႔ဲ လူမႈ၀န္းက်င္မွာ ေခတ္သစ္ခ်င္းလူ႕အဖြဲ႕အစည္းရဲ႕ ျဖစ္ေပၚတိုးတက္မႈအေပၚ ႐ွားပါးတ႔ဲလူမ်ဳိးေရး သမိုင္းဆိုင္ရာအျမင္တခုကို ေပးႏိုင္ခ႔ဲပါတယ္။ ။
စာအုပ္ဖတ္မယ္
Ref:Irrawaddy Media

Labels: First histories-II, Religion-II, Religious eBooks

၁။ ေယရႈဘ၀အသက္တာ (ဘီစီ ၆-၄ မွ ေအဒီ ၂၉-၃၆)

၂။ အေစာပိုင္း ခရစ္ယာန္ (ေအဒီ ၃၃ - ၃၂၅) .. ၂-၁။ တပည့္ေတာ္မ်ားအသင္းေတာ္ (ေယရႈအား ဆည္းကပ္ကိုးကြယ္ျခင္း၊ အဆံုးမသတ္ေသာ ဂ်ဴးသာသနာ၊ အသင္းေတာ္ ကိုယ္ထည္၊ ... ၂-၂ တပည့္ေတာ္မ်ားလြန္ေခတ္ အသင္းေတာ္ - ႏိုင္ငံေတာ္ႏွိပ္ကြပ္မႈ၊ အသင္းေတာ္ကိုယ္ထည္၊ အေစာပိုင္းခရစ္ယာန္ လက္ေရးမွတ္တမ္းမ်ား၊ ေရွးဥိး ပုဂိၢဳလ္ေရး အမႊန္းတင္မႈမ်ား၊ အေစာပိုင္း အျပန္အလွန္ ပုတ္ခပ္စြပ္စြဲမႈမ်ား၊ သမၼာက်မ္းစာ ျပဌာန္းစာအုပ္ ...

၃။ ေရာမအင္ပါယာ အသင္းေတာ္ (၃၀၃-၄၇၆)၊.... ၃-၁ ခရစ္ယာန္သာသနာအား တရား၀င္ျပဌာန္းျခင္း၊ ကြန္တန္တိန္းသည္ ဂရိတ္၊ အသင္းအုပ္ဆရာေတာ္ ပိုင္နယ္၊ ပုပ္ရဟန္းမင္းေနရာႏွင့္ ထိပ္ဆံုးအေနအထား၊ အသင္းေတာ္ေပါင္းစံု သံယာယနာ၊ ႏိုက္စ္နီး ႏွင့္ ႏိုက္စ္နီးေခတ္လြန္ ဖာသာမ်ား၊ စိရင္စု ငါးခု၊ ဘုန္းၾကီးရဟန္း ၀ါ။...
၄။ အေရွ႔အေနာက္ တင္းမာမႈ ျပင္းထန္လာျခင္း
၅။ အလယ္ေခတ္ အေစာပိုင္းကာလ အသင္းေတာ္ (၄၇၆-၈၀၀) ... ၅-၁၊ ျမစ္ရိုးတစ္ေလွ်ာက္ ေဒသခံလူမ်ိဳးမ်ား၏ ေျပာင္းလဲမႈ၊ ... အုိင္ယာလန္ႏွင့္ အိုင္းရစ္ သာသနာျပဳအဖြဲ႔မ်ား .. အဂၤလို-ဆက္ခ္ဆင္းမ်ား (အဂၤလိပ္)၊ ေဟာ္လန္မ်ား၊ နယ္သာလန္ ႏွင့္ ေဟာ္လန္မဟုတ္ေသာ ဂ်ာမန္၊ စကင္ဒီေနဗီးယာ ....၅-၂၊ အလယ္ေခတ္ ေစာပိုင္း ပုပ္ရဟန္းခံယူမႈမ်ား၊ တစ္ေက်ာ့ျပန္ ကာရိုလင္ဗီယန္၊

၆။ အလယ္ေခတ္ ျမင့္ျမတ္ေသာ အသင္းေတာ္ (ေအဒိ၈၀၀-၁၄၉၉) ... ၆-၁၊ အေရွ႔ပိုင္း၊ ေတာင္ပိုင္း ဆလာပ္မ်ား၏ ေျပာင္းလဲမႈမ်ား၊ ဂရိတ္မိုရာဒီယားသို႔ သာသနာျပဳအဖြဲ႔၊ ဆာ့ဗ္ ႏွင့္ ဘူေဂးရီးယန္းတို႔၏ ေျပာင္လဲမႈ၊ ရာ့စ္မ်ား၏ ေျပာင္းလဲမႈ .. ၆-၂-၁၀ အမ်ားၾကိဳက္လိုက္ေလ်ာ ဆင္ေျမွားအား ရံႈ႔ခ်သည့္ ၀ါဒ၊ ဘုန္းၾကိးရဟန္းျပဳျပင္ ေျပာင္လဲေရး လႈပ္ရွားမႈ၊ ဖုန္းေတာင္ယာစကာ ဂိုဏ္း၊ ဘိပ္သိတ္ေပးျခင္းဆိုင္ရာ အျငင္းပြားမႈ၊ သူေကာင္းျပဳျခင္း (သိဒၵိတင္ေပးျခင္း)၊ သာသနာ စစ္ပြဲမ်ား (ကရူဆိတ္)၊ အလယ္ေခတ္ ပုပ္ရဟန္းမင္းမ်ားဆိုင္ရာ ျမင့္မ်ားမႈ၊ အလယ္ေခတ္ ၀ိနိစၥယမ်ား၊ တကၠသိုလ္ေက်ာာင္းမ်ား ေပၚေပါက္လာျခင္း။

၇။ ပိုတီယန္ ဂိုဏ္ကြဲျခင္း
၈။ အေရွ႔ အေနာက္ ဂိုဏ္ကြဲျခင္း
၉။ ေဟစီခ်က္ ပဋိပကၡ
၁၀၊ အက်ဥ္းခံ ေခတ္ ... အေနာက္တိုင္းမွာ ပစ္ပါယ္ျခင္း၊ ေအာ္တိုမင္ အင္ပါယာ လက္ေအာက္ ဘာသာေရးအခြင့္အေရး၊ ခ်စားမႈမ်ား၊ ဒဲ့င့္ရွိမား Devshirmeh
၁၁။ အေနာက္တိုင္း ဂိုဏ္း
၁၂။ တစ္ေက်ာ့ျပန္ အသင္းေတာ္ႏွင့္ အီတလီ (ေအဒီ ၁၃၅၉-၁၅၉၉)
၁၃။ ပရိုတတ္စတင့္ ေျပာင္းလဲေရး (ေအဒိ ၁၅၂၁-၁၅၇၉) ... မာတင္လူသာ၊ ၾသရစ္ ဇြင္ဂလီ Ulrich Zwingli ၊ ဂ်ြန္ ကယ္လဗင္ John Calvin ၊ အဂၤလိပ္ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရး
၁၄။ တန္ျပန္ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရး .. ထရင့္တ္ သံယာယနာ
၁၅။ ရွာေဖြေတြ႔ရွိမႈ ေခတ္ (ေအဒီ ၁၄၉၂-၁၇၆၉) ... ခရစ္ယာန္ သာသနာျပဳအဖြဲ႔မ်ား၊ ကက္သလစ္ မစ္ရွင္မ်ား၊ ပရိတက္စတင့္ ကိုလိုနီျပဳျခင္း
၁၆၊ အသင္းေတာ္ ႏွင့္ ဥာဏ္စဥ္ေတာ္ (ေအဒီ ၁၅၀၀-၁၈၀၀) ... ဂယ္လီလိီယို၏ အမႈ၊ ျပင္သစ္ေတာ္လွန္ေရး
၁၇။ ျပန္လည္ႏိုးၾကြလာျခင္း (ေအဒိ ၁၇၂၀-၁၉၀၆) ... ႏိုးၾကားမႈၾကီးမ်ား၊ မူလလက္ေဟာင္းမ်ား ျပန္လည္ထူေထာင္ေရး ၀ါဒီ

၁၈။ ေခတ္ျပိဳင္ သမိုင္း (ေအဒိ ၁၈၄၈ မွ ယခု ၂၀၀၉ အထိ) ... ရုရွားအင္ပါယာ အတြင္း ရုရွား ေအာ္သိုေဒါ့ အသင္းေတာ္၊ ဆိုဗီယက္ယူနီယံအတြင္း ရုရွား-ေအာ္သိုေဒါ့ အသင္းေတာ္၊ ဖက္ဆစ္၀ါဒ. နာဇီ၀ါဒ၊ အီတလီဖက္ဆစ္၊ စပိန္ျပည္တြင္းစစ္၊ ၾသစတီးယားမွ ဒိုးလ္ဖတ္စ္၊ .... အေနာက္ႏိုင္ငံမ်ားသို႔ ေျပာင္းေရႊ႔လာသူမ်ား ....

၁၉၊ ခရစ္ယာန္ သီအိုရီမွ ေခတ္သစ္ဦးတည္ခ်က္ ... ေခတ္သစ္၀ါဒီ ႏွင့္ သဟဇာတ၀ါဒီ ခရစ္ယန္၊ အေျခခံ ၀ါဒီ၊ ဒုတိယအၾကိမ္ ဘာတီကန္ သံယာယနာ၊ အသင္းေတာ္ေပါင္းစံု ညီညြတ္ေရးမႈ .. ကက္သလစ္အသင္းေတာ္ေပါင္းစံု ညီညြတ္ေရးမႈ၊ ပရိတက္စတင့္ အသင္းေတာ္ ညီညြတ္ေရးမႈ

၂၀။ ႏိုင္ငံတကာ ခရစ္ယာန္၀ါဒ ႏွင့္ အနာဂတ္ တိုးတက္မႈ

ေနာက္ဆံုးမွာေတာ့ စာေရးသူ စပီဂယ္လ္ရဲ့ ကိုယ္ပိုင္ မွတ္ခ်က္ေလးဟာ စိတ္၀င္စားစရာေကာင္းပါသည္။ အေရွ႔တိုင္း အထူးသျဖင့္ တရုပ္ျပည္ၾကီးတြင္ ဘာသာေရးလြတ္လပ္ခြင့္ရရွိခ်ိန္ ခရစ္ေတာ္ကို ယံုၾကည္သူ အထူးမ်ားလာျခင္းဟာ အမွန္ပင္ျဖစ္ေပသည္။ ကြ်န္ေတာ္တို႔ ျမန္မာမ်ားလည္း ခရစ္ေတာ္ကို ပိုမိုသိကြ်မ္းလာၾကပါသည္။ စာေရးဆရာ .. စိတ္စြဲလမ္းမႈျဖင့္ ေကာက္ခ်က္ခ်ခဲ့သည္မွာ ေနာင္မ်ိဳးဆက္ ၂ဆက္တြင္ ခရစ္ယာန္ဘာသာသည္ တရုပ္ျပည္၏ ပင္မဘာသာ ျဖစ္လာႏိုင္ေၾကာင္း၊ အေနာက္ႏိုင္ငံမ်ားသို႔ အစၥလမ္ေရာက္လာျပီး အေရွ႔အေနာက္ ေျပာင္းျပန္ေျပာင္းလဲမည္ .. ဟု စပင္ဂလာက ဆိုထားေပသည္။.....
History of Christianity: The Beginning of the Faith
History of Christianity -- how did it all start? Christianity started about 2000 years ago in Judea (present-day Israel) with Jesus Christ and His faithful group of disciples. During this period, Judea was a cross-cultural mecca of bustling cities and farms. The emperor of Rome was the ruler. The Jews at that time hated Roman rule -- it was but another reminder of the historical oppression they faced as a people. The polytheistic cultural beliefs of Rome were also pagan and intrusive to Jewish life. Some Jews saw that their only hope was to conform to this change. Others became religious zealots who formed pockets of guerilla resistance against Rome. Still others withdrew themselves into the Judean wilderness to study the Jewish law and wait for the eventual coming of their promised Messiah (savior).

History of Christianity: The Arrival of Jesus Christ
History of Christianity -- With this cultural and religious backdrop, the ministry of Jesus began. Jesus was a Jew. He observed the Jewish faith and was well acquainted with the Jewish Law. In His early thirties, Jesus traveled from village to village, teaching in the synagogues and healing those who were suffering. Jesus' teaching was revolutionary. He challenged the established religious authorities to repent from their self-righteousness and hypocrisy and realize that the Kingdom of God is rooted in service and love. Jesus' teachings stirred the hearts of people and created instability, something the Jewish religious authorities feared. Soon, a faithful group of men began to follow Jesus and call him teacher. These men became His disciples. Jesus taught His disciples about the will of God and about the "new covenant" God will bring to humanity through Him. Jesus helped them to see that mankind is bound to the pain and futility of life as a result of sin. Due to sin, mankind lost its relationship with God. The purpose of this "new covenant" is to restore those who accept it into a renewed fellowship of forgiveness and love with God. What is this new covenant? Jesus himself would pay for the sins of all humanity by being crucified unjustly on a Roman cross. Three days later, He would rise to life, having conquered death, to give hope to a hopeless world. Well, it happened just as Jesus taught, and His disciples were witnesses to an amazing miracle. Their teacher, Jesus of Nazareth, died and three days later rose again to become their Messiah. Compelled by a great commission to share the love that the God of this universe had imparted upon them, the disciples began to proclaim this gospel of hope throughout the territory. Thus, from a small group of ordinary men that lived in a small province in Judea about 2000 years ago, the history of the Christian Church began, and the Christian Faith has since spread to the rest of the world. Their gospel message was simple: "For God so loved the world, that He gave His only begotten Son, that whosoever believeth in Him should not perish, but have everlasting life." (John 3:16).

History of Christianity: Foretold by Prophecy
Though most of the historical record for the start of the Christian faith is recorded in the New Testament accounts, the history of Christianity actually began with prophecy in the Old Testament. There are over 300 prophecies (predictions) that span over a period of 1000 years that are recorded in the Old Testament concerning the coming of a Jewish Messiah. A study of Jesus' life, death and background will show that He was undoubtedly the fulfillment of these Messianic prophecies. Thus, even long before Jesus walked the earth, His mission was made known to mankind through the Word of God.

History of Christianity: A Faith Based on Historical Fact
History of Christianity- did it all really happen? At first glance, the history Christianity's origin may seem like nothing more than a fairy tale. Many feel that it's just too implausible, and even intellectually dishonest, for people living in the 21st century to believe that these events actually took place. However, the Christian faith, unlike any other religion, hinges on historical events, including one of pivotal importance. If Jesus Christ died and never rose to life, then Christianity is a myth or a fraud. In 1 Corinthians 15:14, Paul exhorts his readers to grab hold of this central truth, that "And if Christ be not risen, then is our preaching vain, and your faith is also vain." The evidence for the resurrection is the key to establishing that Jesus is indeed who He claims to be. It is the historical validity of this central fact that gives Christians genuine and eternal hope amidst a hurting world.

Labels: First histories-II, Knowledges, Religion-II

ဉာဏ္ေတာ္ သံုးေပ ခန္႔မွ်ရွိ၍ စက်င္ေက်ာက္သားအစစ္ျဖင့္ ထု ဆစ္ထားၿပီး အမွတ္တမဲ့ၾကည့္လွ်င္ ဆင္းတုေတာ္မ်ားမွာ တူသေယာင္ ရွိေသာ္လည္း ေသခ်ာၾကည္ညိဳပါက မ်က္ႏွာေတာ္ၿပံဳးေနသည့္ဟန္၊ တည္ ၿငိမ္စြာ မ်က္လႊာခ် ဖလသမာပတ္ ဝင္စားသည့္ဟန္၊ က႐ုဏာအၿမိဳက္ ေဆးတိုက္ေကြၽးေနသည့္ဟန္ ရွိေန သည္။
မန္ဆူေစတီေတာ္ႀကီး၏ အာ႐ံုခံ တန္ေဆာင္းဘက္တြင္လည္း တနဂၤ ေႏြေထာင့္ ေခါင္းေလာင္းသံက မၾကာ မၾကာ အခ်က္ညီညီထုိးသံကိုၾကားရ သည္။ ထိုေခါင္းေလာင္းေတာ္၏ ေကာင္းမႈရွင္မွာ ဘႀကီးေတာ္မင္းတ ရားလက္ထက္၊ အမတ္ႀကီး ဦးေပၚဦး က ၁၁၉၆ ခုတြင္ သြန္းေလာင္းလွဴ ဒါန္းခဲ့သည့္ ေခါင္းေလာင္းႀကီးျဖစ္၏။ ေခါင္းေလာင္းေတာ္ႀကီး၏ သက္ တမ္းမွာ ႏွစ္ေပါင္း ၁၇၄ ေက်ာ္ရွိခဲ့ၿပီး အမတ္ႀကီးဦးေပၚဦးေကာင္းမႈ နိဗၺာန္ ဆု ဟုေခါင္းေလာင္းစာ ကဗၺည္း ေရးထိုးထားခဲ့ေလသည္။
ေစတီေတာ္ ဘက္စံုမြမ္းမံျခင္း
(ပထမအႀကိမ္)
ဘႀကီးေတာ္မင္းတရားလက္ ထက္ ေကာဇာ ၁၁၉၆ တြင္ အမတ္ ႀကီး ဦးေပၚဦးသည္ မန္ဆူေစတီေတာ္ ႀကီးကို ပထမဦးစြာÓဏ္ေတာ္ျမႇင့္၍ ဘက္စံုျပဳျပင္ ပူေဇာ္ခဲ့သည္။ တနဂၤေႏြ ေထာင့္တြင္လည္း အသံသာသည့္ ေခါင္းေလာင္းႀကီးတစ္လံုးကို ကမၺည္း ထုိးလွဴဒါန္းခဲ့သည္။
ဒုတိယအႀကိမ္ ျပဳျပင္မြမ္းမံျခင္း
၁၃၁၃ ခုႏွစ္ ၁၉၁၅ တြင္ အစဥ္အဆက္ေစတီေတာ္အက်ိဳးေဆာင္ ေဂါပကအဖြဲ႕မ်ားႏွင့္ အမ်ားျပည္သူ ဘုရားဖူးေဝေနယ်မ်ား၊ လား႐ႈိး ၿမိဳ႕ သူၿမိဳ႕သားတို႔၏ ေကာင္းမႈအစုစုျဖင့္ ဂႏၶကုဋီတုိက္အတြင္းမွ ဗုဒၶ႐ုပ္ပြား ေတာ္ျမတ္ႀကီးတို႔ကို ေရာင္ေတာ္ ဖြင့္ျခင္း၊ မုခ္ေပါက္အသစ္တည္ ေဆာက္ျခင္း၊ ေစတီေတာ္အား Óဏ္ေတာ္ျမႇင့္ျခင္းတို႔အျပင္... အာ႐ံု ခံဓမၼာ႐ံု၊ ဓမၼစႀကၤာျပတုိက္တို႔ကို ၁၃၃၄ ခုႏွစ္ ၁၉၇၂ တြင္ ေဆာက္ လုပ္ၿပီးစီးခဲ့ၿပီး ရာသီဥတု ဒဏ္ခံ ေနရသည့္ တစ္ပဲ ဇရပ္ကိုလည္း ေကာင္းမႈရွင္မ်ား ေပၚေပါက္လာခဲ့ သျဖင့္ ကုသိုလ္အက်ိဳးဆက္အေန ျဖင့္ ျပဳျပင္မြမ္းမံႏိုင္ခဲ့သည္။
တတိယအႀကိမ္ျပဳျပင္မြမ္းမံျခင္း
၁၃၅၆ ခုႏွစ္-(၁၉၉၄) ခုႏွစ္ တြင္ အေရွ႕ေျမာက္တိုင္းစစ္ဌာနခ်ဳပ္ တုိင္းမႉး၏ဦးေဆာင္မႈျဖင့္ မန္ဆူေစ တီေတာ္ႀကီး၏လံုးပတ္ေတာ္ႀကီးကို Óဏ္ေတာ္ဖြင့္၍ အရံေစတီ ၂၄ ဆူႏွင့္ မုခ္ဦး၊ တန္ေဆာင္း၊ ျပာႆဒ္ တို႔ကို မြမ္းမံခဲ့ႏိုင္ၿပီး ၁၃၆၈ ခုႏွစ္ (၁၉၉၈) တြင္ ေရစက္သြန္းခ်လွဴဒါန္း ႏိုင္ခဲ့သည္။ ၁၃၆၉ ခုႏွစ္ (၁၉၉၉) တြင္ ဘုရားပိဋကတ္တုိက္ အသစ္ တစ္ေဆာင္ ေဆာက္လုပ္လွဴဒါန္းခဲ့ရာ က်ပ္ သိန္း ၂၆ဝေက်ာ္ခန္႔ ကုန္က် ခဲ့ပါ သည္။
စတုတၳအႀကိမ္ ျပဳျပင္မြမ္းမံျခင္း
မန္ဆူေစတီေတာ္ျမတ္ႀကီး၏ စိန္ဖူးေတာ္၊ ငွက္ျမတ္နားေတာ္ႏွင့္ ထီးေတာ္၊ ဘံုအဆင့္ဆင့္တို႔ကို ေရႊ သကၤန္းကပ္လွဴပူေဇာ္ျခင္းႏွင့္ လံုး ေတာ္ျပည့္ ေၾကးျပားခံေရႊသကၤန္း ကပ္လွဴျခင္းတို႔ကို ၂၇-၉-ဝ၈ ေန႔ တြင္ အေရွ႕ေျမာက္တုိင္းစစ္ဌာနခ်ဳပ္ တုိင္းမႉး ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္သန္းထြဋ္မွ နာယကဆရာေတာ္ႀကီးမ်ား၏ ၾသဝါ ဒကိုခံယူ၍ ၁-၁ဝ-ဝ၈ ေန႔မွ စတင္ ၿပီး ၅ ရက္ေန႔ထိ အသံမစဲ ပ႒ာန္း ရြတ္ဖတ္ပူူေဇာ္ပြဲႏွင့္ က်င္းပျပဳလုပ္ခဲ့ ၿပီး တုိင္းမႉးဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ သန္းထြဋ္ က ဇနီးေဒၚခ်ယ္ရီအမႉးျပဳေသာ အမ်ား ျပည္သူေဝေနယ်ဘုရားဖူးတို႔ ေပါင္း စုလွဴဒါန္းေငြ က်ပ္သိန္း ၇ဝဝ ေက်ာ္ ခန္႔ႏွင့္ ၁၃၇ဝ ျပည့္ႏွစ္ တန္ ေဆာင္မုန္းလျပည့္ေန႔ ၁၂-၁၁-ဝ၈ ေန႔တြင္ ေရႊသကၤန္း ကပ္လွဴပူေဇာ္ႏုိင္ ခဲ့သည္။
ယခုဆိုလွ်င္ မန္ဆူေစတီေတာ္ ႀကီး၏ သက္တမ္းမွာ ႏွစ္ေပါင္း ၂၂၅ ႏွစ္ေက်ာ္ရွိခဲ့ၿပီး၊ ေစတီေတာ္ႀကီး သည္ ေစာင္းတန္းအျမင့္ ၁၁၇ ေပ၊ ေတာင္ ႏွင့္ ေျမာက္ရင္ျပင္အက်ယ္ ၁၃ဝ ေပ၊ ပစၥယံသံုးဆင့္ႏွင့္တကြ ရွစ္ေျမႇာင့္ပံုစံ ျပဳ၍ အရပ္ရွစ္မ်က္ႏွာတြင္ ေန႔နံရွစ္ ခြင္ မုခ္ေပါက္မ်ား၌ ဘုရား႐ုပ္ပြား ေတာ္မ်ားႏွင့္ ပူေဇာ္ထားရွိသည္။
ေစတီေတာ္အျမင့္ Óဏ္ေတာ္ ၁ဝ၈ ေပ ၉လက္မ၊ ထီးေတာ္မွ စိန္ဖူးေတာ္ ၁၆ေပ ၆လက္မ၊ ငွက္ ေပ်ာဖူး ၅ ေပ ၉ လက္မ၊ ၾကာ ေမွာက္ ၾကာလွန္ ၇ ေပ ၇ လက္မ ဘံုကိုးဆင့္ ပါေဖာင္းရစ္ထိ ၁၃ ေပ ၄ လက္မ၊ သပိတ္ေမွာက္ ၅ ေပ ၈ လက္မ၊ ေခါင္းေလာင္း ၁၁ ေပ၊ ဂႏၶကုဋီ ၂၄ ေပ၊ ၾကည္ဝန္း ၄ ေပ ၆ လက္မ၊ ပထမ ပစၥယံ ၇ ေပ ၄ လက္မ၊ ဒုတိယပစၥယံ ၆ ေပ ၆ လက္မ၊ တတိယပစၥယံ ၆ေပ ၇ လက္မႏွင့္ ေစတီေတာ္သံေတာင္၊ ဘိနပ္ေတာ္ ၁၂ဝ ေပရွိသည္။ အရံ ေစတီ ၂၄ ဆူႏွင့္ ဝန္းရံထားသည္။
လက္ရွိနာယက ဆရာေတာ္ႀကီး ဘဒၵႏၲေကာ႑ည (ဒု)ဥကၠဌ ျပည္ နယ္သံဃနာယက၊ မန္ဆူေက်ာင္း တိုက္ (ရွမ္း/ေျမာက္)၏ ၾသဝါဒ ဆရာေတာ္ႀကီးႏွင့္ အက်ိဳးေတာ္ ေဆာင္ ဆရာေတာ္မ်ားျဖစ္ၾကသည့္ ဘဒၵႏၲ ဝိမလ၊ ဘဒၵႏၲ အာစိႏၲ၊ ဘဒၵႏၲ နာယကႏွင့္ ဥကၠဌ (ေဂါပက)အဖြဲ႕ ဦးထိန္လင္း၊ (ဒု)ဥကၠဌ ဦးတင္ယု၊ အတြင္းေရး ဦးစိုးဝင္း (စိမ္းလဲ့ညိဳ စတိုး) ၁၂ ရပ္ကြက္ႏွင့္ ၂၂ ဦးပါ ေဂါပကအဖြဲ႕က ေစတီေတာ္ႀကီး အရွည္တည္တံ့ေရး ဘက္စံုမြမ္းမံမႈတို႔ ကို ကုသိုလ္ယူ ေဆာင္ရြက္လ်က္ရွိပါ သည္။ ဆက္သြယ္လွဴဒါန္းလိုပါက ေဂါပကအဖြဲ႕ ဥကၠဌ၊ (ဒု)ဥကၠဌ- ဝ၈၂-၂၃၄၉၆ အတြင္းေရးမႉး- ဝ၈၂- ၂၂၃၅၇ သို႔ လွဴဒါန္းႏိုင္ပါသည္။
ေစတီေတာ္၏ ဗုဒၶပူဇနိယပြဲ ေတာ္ႀကီးကို ႏွစ္စဥ္တေပါင္းလဆန္း ၁ ရက္မွ ၉ ရက္ထိက်င္းပလာခဲ့ ပါသည္။ လား႐ိႈးၿမိဳ႕မန္ဆူေစ်းႀကီး ေရွ႕တြင္ ဘုရားသြားမည့္ လမ္းညႊန္ ကား၊ ဆိုကၠားမ်ားကို ေတြ႔ႏိုင္ၿပီး မန္ဆူေစ်းေရွ႕ ျပည့္လွ်ံထမင္းဆုိင္မွ 'မာလဲက်င္ေခါက္' ထမင္းစားပါဦး ဟုေဖာ္ေရြပ်ဴငွာေသာ ဖိတ္ေခၚသံႏွင့္ အတူ ရွမ္းတုိင္းရင္းသား အစားအစာ၊ ျမန္မာထမင္းဟင္း စားဖြယ္စံုတို႔ကို ျမည္းစမ္းႏိုင္ပါေၾကာင္း...
source: မင္းနႏၵီရွိန္

Labels: First histories-II, Pagodas

Labels: Beauty-II, First histories-II, Health-II, Sexual Education-X

Paul Buchheit ဟာ အေမရိကန္ computer programmer နဲ႕ စီးပြားေရးသမားတစ္ေယာက္ပါ။ သူဟာ Gmail ကို ဦးေဆာင္ တီထြင္ခဲ့သူျဖစ္ပါတယ္။ သူဟာ Google AdSense မူရင္း ပံုၾကမ္းကို သူ႕အလုပ္ Gmail ထဲမွာ တစ္စိတ္တစ္ပိုင္းပါဝင္လာခဲ့ပါတယ္။ သူဟာ ၂၀၀၀ ခုႏွဏ္ company meeting မွာ သူ႕ရဲ႕ ေဆာင္ပုဒ္ျဖစ္တဲ့ "Don't be evil" ဆိုတာကို ေဆြးေႏြးခဲ့ျပီး နာမည္ေက်ာ္ခဲ့ပါတယ္။ Buchheit ဟာ Rochester,New York မွာ ၾကီးျပင္းခဲ့ျပီး Cleveland,Ohio ရိွ Case Western Reserve University မွာ တက္ေရာက္ခဲ့ပါတယ္။ သူက Intel မွာ အလုပ္လုပ္ခဲ့ဘူးတယ္။ ေနာက္ပိုင္း ၂၃ ေယာက္ေျမာက္ Google ရဲ႕ အလုပ္သမားျဖစ္လာတယ္။ သူက လက္ရိွမွာေတာ့ FriendFeed ရဲ႕ founder တစ္ေယာက္ျဖစ္ေနပါျပီ။

http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Paul_Buchheit

source:saturngod

Labels: First histories-II, Gmail-II

Labels: First histories-II

ICANN က Domain Name ေတြမွာ Unicode ကိုသံုးစြဲခြင့္ျပဳလိုက္တဲ့ ေနာက္ပိုင္းမွာ ျမန္မာအကၡရာသံုး ဒိုမိန္းအျဖစ္ ေပၚထြန္းလာခဲ့တာကေတာ့ www.ဧရာ.com ပါ။ Browser ရဲ႕ address bar မွာ www.ဧရာ.com လို႔ ရိုက္ထည့္ၿပီး ၾကည့္ႏိုင္ပါၿပီ။ အဲဒီအခါမွာ www.xn--fjdxq.com သို႔ ေရာက္သြားပါလိမ့္မယ္။ ေလာေလာဆယ္ေတာ့ ICANN က URL မွာသာ မိမိတို႔ ဘာသာစကားေတြကို ထည့္သြင္းခြင့္ျပဳထားေသးတာျဖစ္ၿပီး DNS မွာ မိခင္ဘာသာစကားေတြ ထည့္သြင္းႏိုင္ဖို႔ကေတာ့ 2010 မွ ျဖစ္လာႏိုင္မယ္လို႔ သိရပါတယ္။
ေနာက္ပိုင္းမွာေတာ့ Website လိပ္စာေတြက english လိုခ်ည္းမဟုတ္ေတာ့ပဲ ကိုယ့္ဘာသာစကားေတြကို သံုးစြဲလို႔ရသြားပါၿပီ။ စာဖတ္သူတို႔အတြက္လည္း www.မုန္တိုင္း.com ဆိုၿပီး လုပ္လိုက္ရင္?
မေကာင္းေသးပါဘူး :P

Labels: Domain Name, First histories-II

လူမ်ိဳးတိုင္း အတြက္ ႐ိုးရာဝတ္စံုေလးေတြ ရွိသလို အိႏၵိယ ရဲ႕ ဝတ္စံုလွလွေလး ေတြကို ေမာ္ဒယ္လ္ `ေဟသီ´ ရဲ႕ အလွနဲ႔ ေတြ႕ႏိုင္ ပါတယ္။

ဆာရီေခၚ ဆာဒီ ဝတ္စံု လွလွေလးေတြ ကို အိႏိၵယ အမ်ိဳးသမီးေတြ က လူမ်ိဳး နဲ႔ ဘာသာေရး အရ ဝတ္ဆင္ေလ့ ရွိပါတယ္။ အဓိက ဝတ္ဆင္တာ ကေတာ့ အိမ္ေထာင္သည္မ်ားက သာ ပြဲတက္ ဝတ္စံု၊ ႐ိုးရာ ဝတ္စံု အျဖစ္ ဝတ္ဆင္ ၾကျခင္းပါ။ ဟိႏၵဴ ဘာသာေရးပြဲေတြ မွာလည္း အလားတူ ဝတ္ဆင္ ၾကပါတယ္။ အိႏၵိယ အမ်ိဳးသမီး အိမ္ေထာင္ မရွိသူေတြ ကေတာ့ မိမိတို႔ ႏွစ္သက္ရာ ဝတ္ဆင္ၿပီး ပြဲတက္ျခင္း၊ ဘုရားေက်ာင္း သြားျခင္းတို႔ကို ျပဳလုပ္ ၾကပါတယ္။ တကယ္ေတာ့ ဆာရီ ဟာ အိမ္ေထာင္သည္ေတြ ဝတ္ဆင္ ရမယ့္ ႐ိုးရာ ဝတ္စံုလို႔ ဆိုရ ပါတယ္။ မဂၤလာပြဲ တက္ရာ မွာေတာ့ သတို႔သမီး အတြက္ ဝတ္စံု အလွကို အေကာင္းဆံုး ျဖစ္ေအာင္ စီစဥ္ ၾကပါတယ္။ အခု ေမာ္ဒယ္လ္ ေဟသီ က ဆာရီ အလွနဲ႔ သတို႔သမီး ပံုစံ ဝတ္ဆင္ ထားတာ ကို ေတြ႔ရ ပါမယ္။

အက်ႌေရာ လံုခ်ည္ပါ ဂ်ပန္ ပိုးသား ျဖစ္ၿပီး ေဘာ္ၾကယ္ေလးေတြ နဲ႔ ပံုေဖာ္ထား ပါတယ္။ အက်ႌ ရဲ႕ခါးတစ္ပိုင္းမွာေတာ့ ပုလဲလံုး၊ ေက်ာက္ေရာင္စံု နဲ႔ ေရႊပြင့္ေလးေတြ အသြယ္အတန္း ခ်ထားၿပီး ဝတ္စံုေလး ကို အလွဆင္ ထားပါတယ္။

ေဟသီ ရဲ႕ ဆာရီ ကေတာ့ ဇာျဖစ္ၿပီး ပန္းထက္ မွာေတာ့ ဇာပဝါ အစား၊ ဂ်ပန္ပိုး မွာ ေဘာ္ၾကယ္ထိုး တဲ့ ပဝါကိုပဲ ေဘးတေစာင္း ခ်ထား ပါတယ္။ လံုခ်ည္မွာေတာ့ ေဘာ္ၾကယ္ ထိုးထား သလို၊ ဂ်ပန္ပိုး ေျပာင္သား ကိုပါ သံုးထားတာ ေတြ႕ရ ပါတယ္။

ေဘာ္ၾကယ္ အလွ ကိုလည္း ဂ်ပန္ပိုး ေအာက္ခံသား အဝါမို႔၊ ေရႊေရာင္ကို ပဲ သံုးထားတာ ေတြ႕ရ ပါတယ္။ ပခံုးထက္ ဇာပဝါ ရဲ႕အနားသား က အတြန္႔ ပံုေဖာ္ ထားတာမို႔ ႐ိုးစင္း ေပမဲ့ တစ္မ်ိဳးေလး လွပ ေစပါတယ္။

ဆာရီ အျဖစ္ သံုးတဲ့ ပဝါမွာလည္း ပဝါ အနားသားေတြ ကို ေဘာ္ၾကယ္ ေရႊေရာင္ ပန္းပြင့္ေလးေတြ နဲ႔ အနားကြပ္ ထားပါ တယ္။ ေဟသီ ရဲ႕လံုခ်ည္ ကေတာ့ ဂ်ပန္ ပိုးေျပာင္စ နဲ႔ ေဘာ္ၾကယ္ ထိုးထားတဲ့ ဂ်ပန္ ပိုးႏွစ္မ်ိဳး ကိုလည္း အလွခ်ဳပ္ ထားျခင္း ပါပဲ။

ဝတ္စံု အလွ အပ ျပည့္စံုၿပီ ဆိုရင္ လက္ဝတ္ ရတနာ ဝတ္ဆင္ ရပါေတာ့မယ္။ ဆံပင္ထက္မွ တစ္ဆင့္ နဖူး အထိ ကို အလွ အပ ဆင္ၾက ေသးတယ္။ တခ်ိဳ႕က နဖူး ထက္မွ ေရႊဘယက္၊ ေက်ာက္ဘယက္ တို႔ကို ဆံပင္က တစ္ဆင့္ သြယ္က် ေစပါတယ္။

မ်က္ခံုး ႏွစ္ခုၾကား နဖူးမွာေတာ့ အစက္ ခ်ၿပီး တခ်ိဳ႕က စိန္ပြင့္ေလးေတြ စီထား ပါတယ္။ အိမ္ေထာင္ရွင္ ျဖစ္ၿပီး သူတို႔သာ မ်က္ခံုး ႏွစ္ခုၾကားမွာ အစက္ ထည့္ခြင့္ ရွိပါတယ္။ တခ်ိဳ႕ အနီ၊ တခ်ိဳ႕ အနက္ သံုးၾက ပါတယ္။

လူမ်ိဳးနဲ႔ ဘာသာ အလိုက္ ကြဲျပား သြားပါတယ္။ အနီ သံုးတဲ့ အခါမွာလည္း ယခု အခါ ေငြေရာင္ အလက္ ကေလးမ်ား နဲ႔ စိန္ပြင့္ေလး မ်ားကို သံုးလာ ၾကပါတယ္။

ႏွာေခါင္း မွာ အလွ ျခယ္ရာ မွာေတာ့ ေက်ာက္ေလးေတြ ထည့္သလို၊ စိန္ပြင့္ေလး ေတြလည္း ထည့္ပါတယ္။ ေနေရာင္ မွာ တဖ်ပ္ဖ်ပ္ လင္းလက္ ေနတာ ကလည္း အလွ တစ္မ်ိဳး ပဲေပါ့။ တခ်ိဳ႕ က နားကပ္ ပံုစံ အဝိုင္းေလး ေတြ ထည့္ၿပီး ေက်ာက္ေရာင္စံု အေသးေလး ေတြ သံုးထား ပါ တယ္။ အခ်ိဳ႕ကေတာ့ တစ္ပြင့္တည္း ေဈးႀကီးႀကီး စိန္ကို တစ္လံုး တည္းပဲ အသံုးျပဳ ၾက ပါတယ္။ အခု အခါ မွာေတာ့ မိန္းကေလးေတြ ရဲ႕ အလွ ဆင္မႈ အသစ္ အဆန္းေလးေတြ ပါပဲ။

လက္ဝတ္ ရတနာေတြ ကေတာ့ နားမွာ နားဆြဲ ကိုလည္း ဝတ္စံု နဲ႔ လိုက္ေအာင္ ဝတ္ဆင္ ေရြးျခယ္ ၾကပါတယ္။ ေရႊေရာင္ ဝတ္စံုနဲ႔ ေဟသီ ကေတာ့ နားဆြဲ အရွည္ေလး ဆြဲထား ပါတယ္။ ေရႊကို သံုးစြဲ ၾကတာ မ်ားၿပီး ထုထည္ ႀကီးႀကီး ဝတ္ဆင္ ၾကတာလည္း ေတြ႕ရ ေသးတယ္။ လည္ပင္း မွာေတာ့ ျမန္မာေတြ လည္တံု ဝတ္ၾက သလို လည္ပင္း ကေန တြဲေလာင္းက် ေနတဲ့ လည္တံု ပံုစံ ဘယက္ ကိုပဲ ဝတ္ၾကတယ္။

အသက္ ႀကီးရင့္သူေတြ ကသာ ေရႊ ၾဃ ႀကိဳး၊ ဘတ္ႀကိဳးေလး တို႔ကို ဆြဲၾကၿပီး ငယ္သူေတ ြအတြက္ ကေတာ့ အသစ္ အဆန္းေလး ေတြ ဝတ္ဆင္ ၾကပါတယ္။ ေဟသီ ရဲ႕ႏွာေခါင္း မွာလည္း စိန္ပြင့္ တစ္ပြင့္ အလွ ဆင္ထား ပါတယ္။

လက္မွာေတာ့ အသက္ႀကီးသူေတြ က ေရႊလက္ေကာက္ ဝတ္ဆင္ ၾကေပမဲ့ လူငယ္ပိုင္း ကေတာ့ ဟန္းခ်ိန္း ပံုစံကို ဝတ္ဆင္ ၾကပါတယ္။ ေဟသီ ဝတ္ဆင္တဲ့ ဟန္းခ်ိန္း ကေတာ့ ေရႊကြင္း အဝိုင္းဆီ ကေန တြဲေလာင္း က်ေနတဲ့ ေရႊႀကိဳးေလးေတြ ပါပဲ။ ေရႊကို ႏွစ္သက္ ၾကသူမ်ားမို႔ ေရႊနဲ႔ တန္ဆာ ဆင္ရာမွာလည္း လက္ေကာက္ဝတ္မွာ သာမဟုတ္ဘဲ လက္ေမာင္းမွာလည္း ေရႊအတန္းလိုက္ က်ေန ေစပါတယ္။

ေရႊေရာင္ အိႏၵိယ ဝတ္စံု နဲ႔ အလွ ဖက္ရွင္ေလး တစ္မ်ိဳးပါ။ ေဟသီ ကို အလွဝတ္စံု နဲ႔ အိႏၵိယ လူမ်ိဳး မိန္းကေလး အျဖစ္လည္း လွပ ေန႐ံုမက ေရႊေရာင္ အဆင္း နဲ႔မို႔ ေရႊမင္းသမီးေလး လို႔ ေျပာရ မွာပဲ။ ေဟသီ ရဲ႕ မဂၤလာ သတို႔သမီး ဝတ္စံုေလးပါ။ မဂၤလာပြဲ အတြက္ ခ်စ္စရာ အိႏၵိယ႐ိုးရာ ဝတ္စံု ေလးပါပဲ။

မသက္ေဆြေရးသားသည္

Labels: Art, First histories-II

သာသနာေတာ္ႏွစ္ ၂၅၅၃၊ ေကာဇာသကၠရာဇ္ ၁၃၇၁ ခုႏွစ္၊ သီတင္းကၽြတ္လျပည့္ေန႔၊ ခရစ္ႏွစ္ ၂၀၀၉ ခုႏွစ္၊ ေအာက္တုိဘာလ (၃)ရက္၊ စေနေန႔သည္ အဘိဓမၼာအခါေတာ္ေန႔ ျဖစ္ပါတယ္။

Labels: First histories-II, Religion-II